Ταινίες που βρέθηκαν, ταινίες που αναζητούνται

Αισιόδοξα νέα μας έρχονται αυτές τις μέρες από το  Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο.

Βρέθηκαν ήδη 3 από τις χαμένες ταινίες μου. Τα ντοκιμαντέρ που γυρίσαμε, τη δεκαετία του 60, με τον Ηρακλή Παπαδάκη και τον Φώτη Μεσθεναίο (μετά την ίδρυση της ‘Ομάδας των 5′) έχουν κάπου χαθεί ανάμεσα στο σπίτι του Διαγόρα Χρονόπουλου και στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

Βρέθηκαν οι ταινίες :

1. Η ΠΙΟ ΜΕΓΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ

(Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Ντοκιμαντέρ, Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, 1963)

16 χιλ., 22 λεπτά, έγχρωμη,

γυρισμένη στα Ζαγόρια, με έδρα το Μονοδέντρι του Άγγελου Κίτσου (η πρώτη ταινία που γυρίστηκε στα Ζαγόρια) σε συνεργασία με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, με θέμα την Κοινοτική Ανάπτυξη, ένα πρόγραμμα του ΟΗΕ του οποίου είχε αναλάβει τη διάδοση στην αγροτική Ελλάδα, με τις δύο ταινίες που γυρίσαμε, το τότε Βασιλικό Εθνικό Ίδρυμα (κάτι σαν την Βασιλική Κινηματογραφική Μονάδα, την Crown Film Unit, του Γκρήρσον ! ).

Την ταινία πρόβαλα τον επόμενο χρόνο στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Αλλά προβλήθηκε ευρύτατα και στις αγροτικές περιοχές από τα κινηματογραφικά συνεργεία του Ιδρύματος. Οι αντιδράσεις καταγράφηκαν και ήταν πάρα πολύ θετικές, πράγμα που μας εξέπληξε γιατί η ταινία στηρίζονταν πιότερο στην κινηματογραφική γραφή παρά σ΄ ένα απλουστευμένο σενάριο, όπως θα περίμενε κανείς. Κι΄αυτό γιατί είχαμε πειραματιστεί παράγοντας τη μια ταινία πιο αφαιρετική, με κινητήριο δύναμη το “ιδεολογικό μοντάζ¨ και την άλλη απλουστευμένη, στο “λαϊκό επίπεδο¨, για να δούμε το αποτέλεσμα. Ο αγροτικός πληθυσμός έδειξε προτίμηση στην πρώτη (που την ονομάζαμε “αϊζενσταϊνική”).

Η φωτογραφία του Φώτη Μεσθεναίου Το κείμενό μου με τη φωνή του Στέφανου Ληναίου.

Εφημ. Ελευθερία, 24 Σεπτεμβρίου 1963

2. ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ

16 χιλ., 30 λεπτά, έγχρωμη, 1962

Γυρισμένη στο Μόλυβο της Λέσβου με θέμα επίσης την Κοινοτική Ανάπτυξη.

Οι αρχικοί τίτλοι είναι ζωγραφισμένοι από τον Μποστ. Η φωτογραφία του Φώτη Μεσθεναίου Το κείμενό μου με τη φωνή του Θανάση Βέγγου

3. ΠΡΑΣΙΝΟ ΧΡΥΣΑΦΙ

(Βραβείο Ποιότητας, 1964)

Έγχρωμη, 35 μμ. γυρισμένη στην Πίνδο. Η μία από τις δύο ταινίες που γυρίσαμε με θέμα τα δάση, για λογαριασμό του Υπουργείου Γεωργίας. Φωτογραφία Φώτη Μεσθεναίου.

Δεν βρέθηκαν ακόμα το «ΦΡΑΓΜΑ 11» 35 χιλ. (για τη δάση, 1964) και οι (λίαν σημαντικές, θα πρέπει να πω) ταινίες :

• ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

16 χιλ., 30 λεπτά, έγχρωμη

Σενάριο σε συνεργασία με τον αρχαιολόγο Γιάννη Μηλιάδη, Διευθυντή της Ακρόπολης, ο οποίος έγραψε και το κείμενο που το διαβάζει ο ίδιος. Στην αγγλική βερσιόν το διαβάζει ο Στήβεν Τούλμιν, Καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Leeds Univetsity της Μ. Βρετανίας. Η μουσική του Γιάννη Α. Παπαϊωάννου, ειδικά γραμμένη για την ταινία είναι διασκευή ενός αρχαίου Ύμνου στον Απόλλωνα που βρέθηκε χαραγμένος σε στήλη, στη Σικελία.

Παίζουν : ο Γεράσιμος Μηλιαρέσης, κιθάρα, και ο Τάσος Διακογιώρης, σαντούρι. Η φωτογραφία είναι του Φώτη Μεσθεναίου. Κόπιες αγόρασαν : το ελληνικό Υπουργείο Παδείας και… 3.000 Αμερικανικά πανεπιστήμια (από τον Αμερικανό διανομέα, που είχε αγοράσει την ταινία για 15.000 δολάρια!).

• ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΘΕΟΙ

(Βραβείο Καλύτερου Ντοκυμαντέρ, Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1964)

16 χιλ., έγχρωμη, με θέμα “αρχαία μάρμαρα”, γυρισμένη στο σύνολο σχεδόν των σημαντικών αρχαιολογικών χώρων της Ελλάδας (σε ναούς, θέατρα, στάδια και μουσεία) όπως : Ακρόπολη και Μουσείο, Αρχαιολογικό Μουσείο, Σούνιο, Δελφοί και Μουσείο, Κνωσός και Μουσείο (Ηρακλείου), Επίδαυρος, Βάσσες (Ναός του Επικούριου Απόλλωνα), Μεγαλόπολη (Θέατρο), Δήλος και Μουσείο, Ρόδος (Λίνδος),. Γυρίστηκε για λογαριασμό της εταιρίας τουριστικών επιχειρήσεων HERMES EN GRECE, με σκοπό να προβληθεί στην Αμερικανική Τηλεόραση (Μεταδίδονταν κάθε χρόνο επί 5 χρόνια από το NBC).

Το κείμενό μου με τη φωνή του Κίμωνα Φράιαρ (στην αγγλική βερσιόν)

Το ΜΠΛΟΥΖ ΜΕ ΣΦΙΓΜΕΝΑ ΔΟΝΤΙΑ στην Κρήτη

Μπλούζ με σφιγμένα δόντια

Η ταινία του Ροβήρου Μανθούλη ΜΠΛΟΥΖ ΜΕ ΣΦΙΓΜΕΝΑ ΔΟΝΤΙΑ θα προβληθεί στα πλαίσια της 2^ης Διεθνούς Τζάζ Συνάντησης  Κώστας Κουβίδης 2009 που γίνεται στο Ηράκλειο Κρήτης 24 Ιουνίου, 4 Ιουλίου 2009.

Η προβολή της ταινίας θα γίνει την Κυριακή 28 Ιουνίου στις 8.00μμ στις στις αίθουσες του «Τεχνόπολις».

Μετα το τέλος της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με την παρουσία του Ροβήρου Μανθούλη.

Περισσότερα για την ταινία εδώ

Περισσότερα για τη Διεθνή Τζάζ Συνάντηση  Κώστας Κουβίδης στο www.myspace.com/internationaljazzmeetingkostaskouvidis

H REMINGTON ΤΟΥ ΟΡΦΕΑ

Μόλις κυκλοφόρησε!

Ένα ακόμη βιβλίο από τον Ροβήρο Μανθούλη!  Κι αυτή τη φορά δεν είναι κάποια ιστορική μελέτη, μια μετάφραση ή ένα σενάριο αλλά ένα… αστυνομικό μυθιστόρημα.

Η REMINGTON ΤΟΥ ΟΡΦΕΑ

«Ο Ορφέας είμαι εγώ και η Remington είναι η γραφομηχανή μου. Σ’ αυτή γράφω τα μυθιστορήματά μου τα οποία είναι αστυνομικά και, θα  ’λεγα δημοφιλή. Η Remington το ξέρει κι έχει σηκώσει μύτη. Όταν κανείς μάθει από κοντά πώς γράφονται αυτά τα μυθιστορήματα, θ’ αναρωτηθεί πού αρχίζω εγώ και πού τελειώνει η γραφομηχανή μου».

«Η Remington του Ορφέα» είναι το νέο μυθιστόρημα του Ροβήρου Μανθούλη, που συνεχίζει να μας ξαφνιάζει με  την δημιουργικότητά του και στο συγγραφικό τομέα, μετά από τη γνωστή και τόσο επιτυχημένη πορεία του στον κινηματογραφικό χώρο.

«Η Remington του Ορφέα» εκδίδεται στη γνωστή σειρά των εκδόσεων «Πύλη» «Λαβύρινθοι» της οποίας γενική ευθύνη έχει ο γνωστός συγγραφέας Φίλιππος Φιλίππου, ενώ την καλλιτεχνική επιμέλεια ο Γιάννης  Καρλόπουλος.

Η υπόθεση: Ένα βράδυ, ο Ορφέας, ένας  Έλληνας συγγραφέας που ζει για χρόνια στο Παρίσι, θα παρατήσει τη Remington στην έπαρσή της και θα κατέβει στο δρόμο. Θ’ αναζητήσει το πορτοφόλι του. Θυμάται ότι το ξέχασε στο αδιάβροχό του, το οποίο βρίσκεται στο σάκο με τα άπλυτα. Και ο σάκος είναι στο πορτμπαγκάζ του αυτοκινήτου του. Το φιατάκι του είναι παρκαρισμένο κοντά στο Λούβρο. Όταν κατεβαίνει κάτω και ανοίγει το πορτμπαγκάζ μένει άναυδος. Αντικρύζει μπροστά του ένα μικροσκοπικό  μισόγυμνο, γυναικείο πτώμα.

Η Μόιρα, η Ίντα και η Λίζα, τρεις Ελληνίδες αδελφές με σεξουαλικές διαστροφές, η Σαλώμη, μια ψυχαναλύτρια που μελετά εγκλήματα υπνοβατών, η Τατιάνα, μια ιερόδουλος που κάνει πιάτσα στο δάσος της Βουλόνης, και  ο Αστυνομικός Επιθεωρητής  Λεό Μαρτινέζ  είναι τα πρόσωπα που σχετίζονται  με το φόνο και θα αναμιχθούν στην προσπάθεια διαλεύκανσής του.

Εκδόσεις ΠΥΛΗ

Σειρά: Λαβύρινθοι / 5

Σελίδες: 230, Τιμή: 12 €, ISBN: 978-960-7041-24-1

Κριτική του βιβλίου στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (Κυριακή 31/5/2009) εδώ

Κι η ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ εδώ

Και κάτι που έγραψε ο Νίκος Θεοδοσίου ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΜΕ ΤΟ ΡΟΒΗΡΟ

Περισσότερα για τα βιβλία του Ροβήρου Μανθούλη εδώ

Πως γράφεται “καμιά φορά” η ιστορία…

Στις 27 Απριλίου 2009 οι εφημερίδες έγραψαν ότι την προηγούμενη μέρα, 28/3  έγιναν στη Νάουσα οι εκδηλώσεις για την 187η επέτειο του Ολοκαυτώματος της πόλης με την παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια, ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο της “Ηρωικής Πόλης” τούς ανακήρυξε σε επίτιμους δημότες της Νάουσας.”

Έγραψαν ακόμη ότι η πόλη της Νάουσας, σε μια ξεχωριστή εκδήλωση “απέδωσε την οφειλόμενη τιμή στον αείμνηστο Ναουσαίο βουλευτή Κωνσταντίνο Χατζηγρηγοριάδη, χάρη στις ενέργειες του οποίου προς τον τότε πρωθυπουργό Αλέξανδρο Παπάγο έγινε με βασιλικό διάταγμα τον Αύγουστο του 1955 η ανακήρυξη της Νάουσας ως “Ηρωικής Πόλης” και αναγνωρίστηκε επίσημα το Ολοκαύτωμά της το 1822 και η συμβολή της στην επανάσταση.”

Αυτό καταγράφεται ως η επίσημη ιστορία. Στην πραγματικότητα τα πράγματα έγιναν πολύ διαφορετικά. Ο χαρακτηρισμός της Νάουσας ως “Ηρωικής Πόλης” οφείλεται σε μια “αστοχία” ενός απλού φαντάρου. Το όνομα αυτού Ροβήρος Μανθούλης.

Το 1955 υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία και λόγω του ότι είχε σπουδάσει στην Αμερική κι ήξερε καλά τα αγγλικά είχε αποσπαστεί στο γραφείο του στρατηγού Παπάγου. Στα ανέκδοτες σελίδες των αναμνήσεών του σημειώνει:

“Στο πόστο αυτό ήμουν υποχρεωμένος να παρακολουθώ κάπως τα διεθνή γεγονότα γιατί είχα ενίοτε να ασχοληθώ μ΄αυτά. Κανείς δεν εσκέφτηκε : “Τι μπορεί να ξέρει αυτός ο στρατευμένος ανθυπολοχαγός από διεθνείς σχέσεις”. Σε ανάλογη περίπτωση, στην Αγγλία ή στην Αμερική, θα με πέρναγαν πρώτα από κάποια εκπαίδευση. Στην Ελλάδα σ΄ αφήνουν να μάθεις από τα λάθη σου. Η πρόβλεψη θεωρείται πολυτέλεια. Δε θα χρειαστεί να γράψω καμιά επιστολή σε κανένα πρωθυπουργό; Ή κανένα χαιρετιστήριο μήνυμα με τον ασύρματο σε κανένα Αρχηγό Κράτους που πετάει εκείνη τη στιγμή πάνω απ΄ την Ελλάδα ; Δεν θα πρέπει να είμαι προσεκτικός να μην κάνω καμιά γκάφα;

(…)

Έχω γράψει σε πολλούς πρωθυπουργούς και αρχηγούς κρατών, μη εξαιρουμένου και του Φράνκο. Και μηνύματα σε αεροπλάνα. Ξένων πρωθυπουργών που διέσχιζαν τον ελληνικό εναέριο χώρο. Ξαφνικά, ο Παπάγος άρχισε να μου αναθέτει και χαιρετιστήρια διαγγέλματα στα ελληνικά. Ένα απ’αυτά ήταν για τη Νάουσα. Την ημέρα που εγκαινιάστηκε εκεί σιδηροδρομικός σταθμός.”

Σε προφορικές συζητήσεις έχει αναφέρει ότι όταν πήρε την εντολή να γράψει τον χαιρετισμό του Στρατάρχη άρχισε να ψάχνει σε βιβλία και εγκυκλοπαίδειες προκειμένου να βρει ιστορικά στοιχεία που θα εμπλούτιζαν το λόγο του. Σε αυτά βρήκε την ιστορία του Ολοκαυτώματος του 1822 και “χωρίς να το καλοσκεφτεί”, όπως σημειώνει, και φυσικά χωρίς να γνωρίζει τι συνέπειες, έβαλε τον Παπάγο να χαιρετίζει “την Ιεράν πόλιν της Ναούσης”.

Οι Ναουσαίοι ενθουσιάστηκαν με το λόγο του Στρατάρχη και άδραξαν την ευκαιρία. Ο Μανθούλης συνεχίζει:

“Ύστερα από λίγο ήρθε η παράκληση του Δημάρχου να ονομαστεί και επισήμως η πόλη του “ιερά”. Διαβίβασα το αίτημα στο Υπουργείο Εσωτερικών “διά τα περαιτέρω”. Πέρασαν μερικοί μήνες και ακούω ένα μεσημέρι στο ραδιόφωνο “και τώρα θα ακούσετε την τελετή της ονομασίας της Ναούσης Ηρωϊκής Πόλεως” ! Είχε ονομαστεί με Νόμο, όπως το Μεσολόγγι το 1937. Όχι “ιερά”, αλλά “ηρωική”. Έστω. “Στρατάρχα μου, εσείς που πρώτος ονομάσατε την πόλιν μας ιεράν…” έγραφε ο Δήμαρχος τότε. Ο “Στρατάρχης” ήμουν εγώ !“

Νίκος Θεοδοσίου

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΛΕΝΑΣ στα ελληνικά

Το κόμικ “Το τραγούδι της Λένας” που αποτελεί μια ελεύθερη διασκευή της ταινίας του Ροβήρου Μανθούλη “Lilly’ s Story” κυκλοφορεί τώρα και στα ελληνικά από τις εκδόσεις ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΞ.

Δημιουργοί του κόμικ οι José-Louis Bocquet (σενάριο) και Andreas Gefe (σχέδιο)

Η παρουσίαση του βιβλίου έγινε την Τρίτη 7 Απριλίου 2009 στις 12.00 στη Στοά του Βιβλίου.

Για το βιβλίο μίλησαν οι Ροβήρος Μανθούλης και ο δικηγόρος Γιάννης Καούνης. Ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης (που είχε ανακοινωθεί ως ομιλητής) δεν εμφανίστηκε.

Φωτογραφίες από την παρουσίαση.

Ροβήρος Μανθούλης

Ροβήρος Μανθούλη, Γιάννης Καούνης

Η εισαγωγική ομιλία του Ροβήρου Μανθούλη

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

«Το τραγούδι της Λένας», ένα κόμικ για τη δικτατορία

Όταν τα κόμικς «συναντούν» τον κινηματογράφο του Ροβήρου Μανθούλη, το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να αξίζει την προσοχή και την ανάγνωση όσων σπεύδουν για αισθητική απόλαυση και πολιτικό προβληματισμό.

«Το τραγούδι της Λένας» είναι ένα ερωτικό ποίημα που ποτέ δεν είδε το φως της δημοσιότητας. Ενα ποίημα γραμμένο για μια γυναίκα από έναν αντιστασιακό, το οποίο όμως αυτή η γυναίκα προφύλαξε από το να μην πέσει στα χέρια των βασανιστών της. Βρισκόμαστε στην Ελλάδα της χούντας και το κόμικ «Το τραγούδι της Λένας», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μαμούθκομιξ, σε κείμενο του Jose-Louis Bocquet και σχέδιο του Andreas Gefe, αποτελεί διασκευή μιας ταινίας του Ροβήρου Μανθούλη «Lilly’s Story». Η ταινία πραγματεύεται την τραγική ιστορία αυτής της γυναίκας, τη ζωή των πολιτικών εξορίστων και την προσπάθεια του Ροβήρου Μανθούλη να γυρίσει μια ταινία με θέμα τη δικτατορία στην Ελλάδα, σε συνεργασία με τον Ζυλ Ντασσέν και τη Μελίνα Μερκούρη. Εκείνη η ταινία δεν γυρίστηκε ποτέ, όμως η όλη αυτή ιστορία συγκίνησε τόσο πολύ τον Γάλλο σεναριογράφο και συγγραφέα Jose-Louis Bocqet που, με τη συνδρομή του εικονογράφου Andrea Gefe, αποφάσισε πριν από λίγα χρόνια να τη διασκευάσει σε κόμικ. «Κόμικ δεν είναι ο σωστός όρος», έλεγε την Τρίτη (7 Απριλίου), σε συνέντευξη Τύπου ο Ρ. Μανθούλης, «διότι δεν πρόκειται για κωμωδία».

Χωρίς παρεμβάσεις

«Πάντως, πέρα από ελάχιστες διορθώσεις πραγματολογικού χαρακτήρα, δεν έκανα καμία παρέμβαση στη δουλειά των δύο αυτών νέων ανθρώπων διότι δεν μου αρέσει να επεμβαίνουν και στη δική μου δουλειά. Και το «Τραγούδι της Λένας», βασίζεται μεν στη δική μου ταινία -που μετά έκανα και βιβλίο- όμως είναι δικό τους έργο».

Ο Ρ. Μανθούλης τόνισε ότι η βασική ιστορία στο «Lilly’s Story» είναι αληθινή, όπως και τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν σε αυτή. Γι’ αυτό και στο εν λόγω κόμικ εμφανίζονται ο Ζυλ Ντασσέν και η Μελίνα Μερκούρη, αλλά και ο ίδιος ο Ρ. Μανθούλης (ως Βασίλης όμως). «Για χρόνια μιλούσα για τη ζωή μου και τη ζωή των φίλων μου στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της χουντικής μας εξορίας. Οσοι με άκουγαν, μου έλεγαν: γιατί δεν το κάνεις ταινία; Τελικά, η ιστορία εκείνη έγινε ακόμα και κόμικ. Μπορώ να πω ότι με συγκίνησε όταν το είδα, ειδικά οι εικόνες. Το κόμικ έχει έναν δικό του τρόπο προσέγγισης στην όλη ιστορία. Επίσης, έχει ενδιαφέρον το ότι δύο ξένοι νέοι άνθρωποι συγκινήθηκαν από μια τέτοια ιστορία».

Βασανιστήρια σε εικόνες

Σύμφωνα με τον δικηγόρο Γιάννη Καούνη, που μίλησε στη συνέντευξη Τύπου, «μετά από δύο χρόνια διαφόρων δυσκολιών, το κόμικ αυτό, που αρχικά κυκλοφόρησε στα γερμανικά και μετά στα γαλλικά, μεταφράζεται στα ελληνικά και το σύγχρονο νεανικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να συναντήσει τους ήρωες άλλων εποχών και την πρόσφατη ιστορία της Ελλάδας». Για τον Γ. Καούνη, το κόμικ θίγει ένα ζήτημα: «Πώς να αποδώσεις σε εικόνες τα βασανιστήρια; Ομως το καταφέρνουν πολύ καλά και οι δύο συντελεστές». Τελικά, η Λένα απομνημονεύει το ποίημα του αντιστασιακού που φρόντιζε αλλά δεν το αποκάλυψε ποτέ στους βασανιστές της.

www.kathimerini.gr

Ταινίες του Ρ. Μανθούλη και μέσω του διαδικτύου

Ένας μεγάλος αριθμός ντοκιμαντέρ που έχει σκηνοθετήσει ο Ροβήρος Μανθούλης είναι τώρα διαθέσιμος και μέσω του διαδικτύου.

Ανάμεσα σ’ αυτές το κλασσικό “Μπλούζ με σφιγμένα δόντια”, “Η διχτατορία των συνταγματαρχών” και πολλά από αυτά που γύρισε στη Γαλλία και προβλήθηκαν πρόσφατα στο αφιέρωμα της Τηλεόρασης της Βουλής.

Βρίσκονται στη διεύθυνση http://www.greece.onlinefilm.org/el_GR/index απ όπου μπορείτε να τα “νοικιάσετε”.

Το Greece.ONLINEFILM.org είναι ένα δίκτυο διανομής Ελληνικών ντοκιμαντέρ μέσω του ίντερνετ.

Σαπφώ, η Λεσβία ντερμπεντέρισα

Μολις κυκλοφορησε!

Το βιβλίο αυτό είναι ένα χρονικό της ερωτικής ζωής της Σαπφώς όπως την αφηγείται η ίδια στα τραγούδια της, που απευθύνονται στις μαθήτριες-ερωμένες της. Τα έγραψε προς το τέλος του 7^ου αιώνα π.Χ., σε μια γλώσσα οικεία, δημοτική, σαν αυτή που μιλούσαν στις παρέες και στα καπηλειά του λιμανιού της Μυτιλήνης. Όπως λέει ο Aimé Puech, που προλογίζει το κλασικό σύγγραμμα του Théodore Reinach «Αλκαίος-Σαπφώ»: ¨Τα ερωτικά ποιήματα-κραυγές πάθους  της Σαπφώς  είναι, φυσικά, πιο κοντά στη  λ α ϊ κ ή γλώσσα. Και χωρίς ιδιαίτερη άσκηση ύφους. Βρίσκω λέξεις που χρησιμοποιούνται εδώ σαν όροι μιας αργκό χαμαιτυπείου¨. Μιας γλώσσας ρεμπέτικης, θα μπορούσε να πει. Η διάλεκτος της ψυχής –που θα βρούμε στην ποίηση- σε τίποτα δεν άλλαξε, παρόλα τα χιλιάδες χρόνια που πέρασαν. Όπως θα δούμε στους παρακάτω στίχους :

Σαπφώ :

-Σταλαγματιά σταλαγματιά ο πόνος μου κυλάει. (fr. 10)

Τζουανάκος :

-Σταλαγματιά-σταλαγματιά στάζ΄ η καρδιά μου αίμα.

Σαπφώ :

-Μού΄ βαλες φωτιά και καίγονται τα σωθικά μου. (fr. 46)

Βαμβακάρης :

-Σα σε πρωτογνώρισα κυρά μου

μ΄ άναψες  φωτιά στα σωθικά μου.

Γ. Παλαμάς

-Γιατί, κακούργα, μ΄ άναψες φωτιά στα φυλλοκάρδια ;

Μπαγιαντέρας

-Μ΄ έκαψε την καρδούλα μου με τα πολλά της κάλλη

έγνοιες στο νου μου μ΄ έβαλε και στο μυαλό μου ζάλη.

Τζουανάκος

-Έκλεισα πια το στόμα μου και δεν αναστενάζω

γιατί μου καίει τα σπλάχνα μου το  αχ  άμα το βγάζω.

Για την κρίση

(Μια δήλωση του Ροβήρου Μανθούλη στην Ελευθεροτυπία  19/10/2008)

Την κρίση την αντιμετωπίζω με ψυχραιμία. Εμείς οι παλιοί έχουμε ζήσει πολύ χειρότερα. Οι καινούριες γενιές την πληρώνουν κάθε φορά, ως παρθένες και άπειρες. Εμείς δεν είχαμε ούτε καταθέσεις ούτε πιστωτικές κάρτες. Ούτε προϊόντα της παρακμής, όπως σήμερα. Απαισιοδοξίας ναι. Στο δυτικό φυλλοκάρδι. Στο ανατολικό, υπέρμετρη αισιοδοξία. Και είχαμε στις αποθήκες μας ποίηση (Τ. Σ. Ελιοτ, Εζρα Πάουντ, Σεφέρη), μυθιστόρημα (Στάινμπεκ, Κόλντγουελ, Φόκνερ, Χάμσουν, Οργουελ), θέατρο (Μίλερ, Ουίλιαμς, Μπέκετ, Ιονέσκο). Οσο για το σινεμά, αυτό και αν άνθησε καλλιτεχνικά και οικονομικά, μετά το κραχ του 1929.

Υστερα από κάθε κρίση ακολουθεί μια έξαρση ηδονικής ζωής και κουλτούρας για να επουλωθούν οι πληγές. Θυμηθείτε τη δεκαετία του ‘20 και το αμόκ του τσάρλεστον. Στη Γερμανία η οικονομική ύφεση οδήγησε στον φασισμό και τελικά σ’ έναν παγκόσμιο πόλεμο.

Οι οικονομικές κρίσεις όμως ξυπνάνε τον κατεστημένο καλλιτέχνη από το λήθαργό του. Θυμηθείτε το κίνημα του υπερρεαλισμού. Αλλά και της εσωστρέφειας.

Οταν σπούδαζα στην Αμερική, ο Τζον Κέιτζ έδωσε στον πιανίστα Ντέιβιντ Τιούντορ να «παίξει» το διάσημο από τότε έργο του «4′33”». Ο Τιούντορ άνοιξε το πιάνο, έμεινε ακίνητος και ύστερα από 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα το έκλεισε! Αυτό ήταν το έργο. Μια σιωπή, κατά την οποία ακούγονταν οικείοι ήχοι. Αναπνοές, θρόισμα ρούχων… Ενα είδος δημιουργικής «απεργίας» στην τέχνη. Από οικονομία έχω μεσάνυχτα, αλλά ο καπιταλισμός εδώ μου κάθεται. Το μόνο ευτύχημα σήμερα είναι ότι ο ιός που του μπήκε θα εκραγεί σύντομα. Και όσο πιο ηχηρό είναι το big bang τόσο πιο δημιουργικά θα ξυπνήσει η κουλτούρα της αύριον. Τόσο η μαζική όσο και η περιθωριακή. Οσο για την αγορά των εικαστικών τεχνών, αυτή ήδη αποτελεί απάντηση στον πληθωρισμό.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ (Βουλή Τηλεόραση)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΡΟΒΗΡΟ ΜΑΝΘΟΥΛΗ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ  ΩΡΑ     ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ    ΔΙΑΡΚΕΙΑ

ΠΕΜΠΤΗ 2/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4΄
ΠΕΜΠΤΗ 2/10     22.50     Λευκάδα, Νησί των Ποιητών       13΄
ΠΕΜΠΤΗ 2/10     23.05     Ροβήρος Μανθούλης: Μια Ταινία, μια Ζωή     93΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     8΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3/10     22.55     Θεματική Βραδυά- Κούλογλου     10΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3/10     23.05     Μπλουζ με Σφιγμένα Δόντια      85΄

ΠΕΜΠΤΗ 9/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     6,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 9/10     22.50     Οι Τσιγγάνοι: Οι Παρίες της Ουγγαρίας     58΄
ΠΕΜΠΤΗ 9/10     23.50     Οι Τσιγγάνοι: Οι Νέοι Καστιλλιάνοι (Ανδαλουσία)     67΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4,5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10/10     22.50     Ιρλανδία, η Μνήμη ενός Λαού     53΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10/10     23.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     7΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10/10     23.50     Αυστραλία, η Ενδοχώρα     53΄

ΠΕΜΠΤΗ 16/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 16/10     22.50     Οι Σαχραουοί εν αναμονή      55΄
ΠΕΜΠΤΗ 16/10     23.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4΄
ΠΕΜΠΤΗ 16/10     23.50     Η Δική μου Γιάφα        53΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17/10     22.50     Αίγυπτος, το Μουρμούρισμα των Πυραμίδων     51΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17/10     23.40     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     5,5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17/10     23.45     Υεμένη, από τα Ύψη της Αραβίας      52΄

ΠΕΜΠΤΗ 23/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3΄
ΠΕΜΠΤΗ 23/10     22.50     Ελλάδα, η Κραυγή της Σιωπής     52΄
ΠΕΜΠΤΗ 23/10     23.40     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 23/10     23.45     Ουγγαρία, Έκκληση στις Πηγές        52΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     6΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24/10     22.50     Ανεβαίνοντας το Μισισιπή (α΄μέρος- Τα Μπλουζ του Νότου)      52΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24/10     23.45     Ανεβαίνοντας το Μισισιπή (β΄μέρος- Πως Δραπετεύεις απ’ το Γκέτο)      52΄

ΤΡΙΤΗ 28/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     6΄
ΤΡΙΤΗ 28/10     22.50     Ψηλά τα Χέρια Χίτλερ     77΄

ΠΕΜΠΤΗ 30/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     2,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 30/10     22.50     Γιάννης Ρίτσος: οι Ρίζες του     50΄
ΠΕΜΠΤΗ 30/10     23.40     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4΄
ΠΕΜΠΤΗ 30/10     23.45     Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος     61΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 31/10     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     2΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 31/10     22.50     Χρόνια Ερωτικά  (Ελληνικά Σινερομάντζα)     57΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 31/10     23.45     Νυχτερινός Επισκέπτης   (με τον Άρη Σκιαδόπουλο)     63΄

ΠΕΜΠΤΗ 6/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     2,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 6/11     22.50     Ελλάδα, οι Ναυαγοί της Ιστορίας      49΄
ΠΕΜΠΤΗ 6/11     23.40     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     5΄
ΠΕΜΠΤΗ 6/11     23.45     Σικελία, η Γη που Αιμορραγεί     55΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     2,5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7/11     22.50     Country- Music, η Νοσταλγία του Φαρ-Ουέστ     55΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7/11     23.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     4,5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7/11     23.50     Λουιζιάννα, Άσε τον Καιρό να Τρέχει     61΄

ΠΕΜΠΤΗ 13/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 13/11     22.50     Η Ζωή είναι Θέαμα     55΄
ΠΕΜΠΤΗ 13/11     23.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 13/11     23.50     Η Τηλεόραση των Μπόμπιρων     52΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14/11     22.50     Ο Κινηματογράφος του Πραγματικού     43΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14/11     23.35     Ρημέικ   (με τη Ρένα Θεολογίδου)     48΄

ΔΕΥΤΕΡΑ 17/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΔΕΥΤΕΡΑ 17/11     22.50     Η Μελίνα στο Παρίσι     16΄
ΔΕΥΤΕΡΑ 17/11     23.05     Μίκης και Μουστακί: Είμαστε Δυο     16΄
ΔΕΥΤΕΡΑ 17/11     23.20     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     8΄
ΔΕΥΤΕΡΑ 17/11     23.30     Πρόσωπο με Πρόσωπο     81΄

ΠΕΜΠΤΗ 20/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 20/11     22.50     Η Δικτατορία των Ελλήνων Συνταγματαρχών     59΄
ΠΕΜΠΤΗ 20/11     23.50     Ροβήρος Μανθούλης- ο Άνθρωπος με την Κινηματογραφική Μηχανή     55΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21/11     22.50     Το Ταγκό Πεθαίνει την Αυγή     52΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21/11     23.40     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 21/11     23.45     Οι Γκάουτσος του Γκουέμες     52΄

ΠΕΜΠΤΗ 27/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 27/11     22.50     Τα Λευκά Μπλουζ     15΄
ΠΕΜΠΤΗ 27/11     23.10     Τα Νανουρίσματα που Ξυπνούν     15,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 27/11     23.25     ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 27/11     23.30     Κούβα, Μουσική και Ζωή     52΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28/11     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     5΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28/11     22.50     Lilly’s Story       129΄

ΤΕΤΑΡΤΗ 3/12     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     5΄
ΤΕΤΑΡΤΗ 3/12     22.50     Ακυβέρνητες Πολιτείες -    1ο Επεισόδιο (Α΄ & Β΄ μέρη)     94,5΄

ΠΕΜΠΤΗ 4/12     22.45     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      2ο Επεισόδιο     51΄
ΠΕΜΠΤΗ 4/12     23.40     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      3ο Επεισόδιο     51΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5/12     22.45     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      4ο
Επεισόδιο     52΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 5/12     23.40     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      5ο Επεισόδιο     61΄

ΣΑΒΒΑΤΟ 6/12     22.45     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      6ο Επεισόδιο     50΄
ΣΑΒΒΑΤΟ 6/12     22.35     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      7ο Επεισόδιο     48,5΄

ΠΕΜΠΤΗ 11/12     22.45     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      8ο Επεισόδιο 53,5΄
ΠΕΜΠΤΗ 11/12     23.40     Ακυβέρνητες Πολιτείες -      9ο Επεισόδιο     52΄

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 12/12     22.45     Ακυβέρνητες Πολιτείες -    10ο Επεισόδιο     48΄
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 12/12     23.35     Ακυβέρνητες Πολιτείες -    11ο Επεισόδιο     54΄

ΣΑΒΒΑΤΟ 13/12     22.45     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3΄
ΣΑΒΒΑΤΟ 13/12     22.50     Ακυβέρνητες Πολιτείες -    12ο Επεισόδιο (Α΄ & Β΄ μέρη)     97΄

ΤΕΤΑΡΤΗ 31/12     23.00     ΠΡΟΛΟΓΟΣ     3,5΄
ΤΕΤΑΡΤΗ 31/12     23.05     Χίλια Χρόνια Πριν: Η Εορτή των Καλένδων     55΄

Έλληνες κινηματογραφιστές στη Γαλλία

Μόλις κυκλοφόρησε το ΑΡΧΕΙΟΤΑΞΙΟ, το περιοδικό που εκδίδουν τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ). Στο 10ο επετειακό τεύχος περιλαμβάνεται ένα μεγάλο αφιέρωμα με τίτλο “Έλληνες στο Παρίσι”. Και μέσα στο αφιέρωμα ένα άρθρο που υπογράφει η ιστορικός Ιωάννα Παπαθανασίου και έχει τίτλο “Έλληνες κινηματογραφιστές στη Γαλλία: μια συζήτηση με τον Ροβήρο Μανθούλη και τον Νίκο Θεοδοσίου”.