Μια κριτική παρουσίαση της Δίκης του Αλκιβιάδη

http://www.sakketosaggelos.gr/Images/Uploaded/image002(241).jpg

Σωκράτης και Αλκιβιάδης

Παρουσίαση του βιβλίου του Ροβήρου  Μανθούλη «Η δίκη το Αλκιβιάδη και των 72 της «7 Ιούνη»

Παρίσι, Maison de la Grèce, 24.11.2016

 

Τον δέκατο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου Αθήνα και Σπάρτη με εκατέρωθεν κέρδη και απώλειες, έρχονται σε ανακωχή. Ο Αλκιβιάδης είναι τότε μόλις 30 ετών. Βλαστάρι του αριστοκρατικού γένους των Αλκμεωνιδών, εγγονός του Κλεισθένη και ανεψιός του Περικλή, που τον ανάθρεψε, όταν αυτός ορφάνεψε στα πέντε του χρόνια, είναι ακριβώς την εποχή αυτή του μεσοπολέμου που αρχίζει να εμπλέκεται στην πολιτική και να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην δημόσια ζωή της Αθήνας. Όταν λοιπόν το 415 δύο σικελικές πόλεις, η Έγεστα και οι Λεοντίνοι, ζητούν την βοήθεια των Αθηναίων στον πόλεμο που είχαν με γειτονικές τους πόλεις, το θέμα έρχεται για ψηφοφορία στην εκκλησία του δήμου. Θύματα παραπληροφόρησης όσον αφορά τις συνθήκες και τα δεδομένα μία τέτοιας εκστρατείας οι Αθηναίοι καταλαμβάνονται από διακαή επιθυμία να αποπλεύσουν αμέσως, χωρίς να αναλογίζονται τους κινδύνους ενός τόσο παράτολμου εγχειρήματος. Οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους δὲν ἤξεραν οὔτε τὴν ἔκταση τῆς Σικελίας, οὔτε τὸν ἀριθμὸ τῶν κατοίκων της, Ἑλλήνων καὶ βαρβάρων, οὔτε ὑποπτεύονταν ὅτι θὰ ἄρχιζαν ἕναν πόλεμο ὁ ὁποῖος ἐλάχιστα θὰ διέφερε σὲ σπουδαιότητα ἀπὸ τὸν πόλεμο ἐναντίον τῶν Πελοποννησίων, θα γράψει ο Θουκυδίδης[i]. Βαθύτερη επιδίωξή τους, προσθέτει ο ιστορικός, ήταν η κατάκτηση ολόκληρου του νησιού και στη συνέχεια ακόμα και της Καρχηδόνας[ii]. Και μπροστά στον στόχο αυτό είχαν καταληφθεί από τη «νόσο της Σικελίας»· καὶ ἔρως ἐνέπεσε τοῖς πᾶσιν ὁμοίως ἐκπλεῦσαι, αφηγείται παραστατικά ο Θουκυδίδης[iii].

ALKIBIADEScovers

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΑΛΚΙΒΙΑΔΗ

Ο Αλκιβιάδης πρωτοστατεί υπέρ της εκστρατείας. Ο πολιτικός του αντίπαλος, ο Νικίας, διαφωνεί και προσπαθεί να μεταπείσει τους Αθηναίους. Μάταια. Αυτοί δεν βλέπουν την ώρα να αποπλεύσουν. Απρόθυμα ο Νικίας υποτάσσεται στην απόφαση της πλειοψηφίας και με τον Αλκιβιάδη και τον Λάμαχο ορίζονται επικεφαλής του εκστρατευτικού σώματος.

Όμως το διάστημα των ελάχιστων ημερών που μεσολαβεί από την απόφαση μέχρι την αναχώρηση του στόλου ένα περιστατικό συνταράσσει την πόλη. Στις 8 Ιουνίου του 415, ημέρα του απόπλου, οι Αθηναίοι ξυπνούν και βλέπουν όλες σχεδόν τις Ερμές της πόλης ακρωτηριασμένες[iv]. Οι Ερμές ήταν πέτρινες στήλες που στις πλευρές τους απεικόνιζαν ανάγλυφα την προτομή και τον φαλλό του Ερμή και τοποθετούνταν ως ορόσημα στις εισόδους κατοικιών και ιερών. Εξασφάλιζαν την προστασία του θεού και για τον λόγο αυτό είχαν σημασία θρησκευτική. Οι Αθηναίοι συγκλονίζονται. Θεωρούσαν τὸ πράγμα ἐξαιρετικά σοβαρό, γιατὶ νόμιζαν ὅτι ἦταν κακὸ σημάδι γιὰ τὴν ἐκστρατεία καὶ ὅτι ἦταν ἐκδήλωση συνωμοσίας γιὰ νὰ γίνη ἐπανάσταση καὶ να ἀνατραπῆ ἡ δημοκρατία, μας λέει ο Θουκυδίδης[v]. Και αντιδρούν άμεσα. Επικηρύσσουν τους δράστες της ιεροσυλίας αυτής με μεγάλες αμοιβές για τους καταδότες. Τους είχε καταλάβει φόβος, τρόμος και πανικός. Πίστεψαν ότι ο ακρωτηριασμός των Ερμών είχε διπλό στόχο: από τη μια τη ματαίωση της Σικελικής εκστρατείας, από την άλλη – και αυτό ήταν το σοβαρότερο- την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος. Οι Αθηναίοι ποτέ δεν είχαν πάψει να φοβούνται την επάνοδο της ολιγαρχίας, η οποία είχε καταλυθεί με τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη και του Περικλή. Έβλεπαν παντού ανατρεπτικές δολοπλοκίες: ἐφοβεῖτο (ο δῆμος) ἀεὶ καὶ πάντα ὑπόπτως ἐλάμβανε[vi]. Τον μόνιμο φόβο τους αυτόν δεν παρέλειψε να  διακωμωδήσει ο Αριστοφάνης στις Σφήκες, τους Όρνιθες και τη Λυσιστράτη του. Θεώρησαν λοιπόν οι Αθηναίοι τον ιερόσυλο ακρωτηριασμό των Ερμών από αγνώστους ως προανάκρουσμα πολιτικών εξελίξεων. Ενοχοποιούν για την ενέργεια αυτή τις μυστικές εταιρίες, μασονικού τύπου ομαδώσεις που δρούσαν τότε στην Αθήνα, οι οποίες φανερά ή κρυφά βυσσοδομούσαν για την επάνοδο της ολιγαρχίας. Και παγωμένοι μπροστά στην πολιτική αυτή απειλή πάνε ένα βήμα παραπέρα: προτρέπουν οποιονδήποτε, είτε πολίτη, είτε μέτοικο, είτε δούλο γνωρίζει οποιαδήποτε άλλη ιεροσυλία[vii] να την καταγγείλει χωρίς φόβο για το άτομό του (ἀδεῶς)· να την καταγγείλει με «εἰσαγγελία»· ένα ένδικο βοήθημα, του οποίου γινόταν χρήση για τα βαρύτερα αδικήματα που στρέφονταν κατά του κοινωνικού συνόλου, του κράτους και του πολιτεύματος και που –λόγω της σημασίας των αδικημάτων που αφορούσε- παρεχόταν κατ’ εξαίρεση ακόμα και σε μέτοικους και δούλους.

Ο Αλκιβιάδης καταγγέλλεται για διπλή ιεροσυλία: τόσο για τις Ερμοκοπές όσο και για μία άλλη παλαιότερη ενέργειά του, την παρωδία των Ελευσινίων μυστηρίων, στην οποία, λέει, είχε επιδοθεί σε ιδιωτικό κύκλο. Οι ιστορικοί δέχονται ότι στην πρώτη υπόθεση σίγουρα δεν είχε ανάμιξη. Πώς άλλωστε, αφού αυτός υπήρξε ο πρωτεργάτης και αρχιτέκτονας της Σικελικής εκστρατείας; Για την δεύτερη όμως δεν το αποκλείουν, δεδομένου του θρασύ και απερίσκεπτου χαρακτήρα του[viii]. Άγνωστο τι πράγματι συνέβη. Οι Αθηναίοι πάντως μετά από όλα αυτά νόμισαν ὅτι ἐπιδίωξή του ἦταν νὰ γίνει τύραννος καὶ ἔγιναν ἐχθροί του[ix]. Εκείνο λοιπόν το ταραχώδες πρωινό της 8ης Ιουνίου και πριν αποπλεύσει ο στόλος ο Αλκιβιάδης ζητά να δικαστεί αμέσως, ώστε «να φύγει καθαρός». Όμως οι Αθηναίοι δεν τον κρατούν για να μη ματαιωθεί η εκστρατεία. Θα τον δικάσουν αργότερα, όσο θα είναι ακόμα μακριά, ύστερα από μία νέα εναντίον του καταγγελία. Θα τον ανακαλέσουν τότε από την Σικελία, αυτός όμως θα διαφύγει στη Σπάρτη, θα δικαστεί ερήμην και θα καταδικαστεί σε θάνατο[x]. Η περιουσία του θα δημευτεί, το όνομά του θα χαραχτεί για διασυρμό, σε στήλη και επίσημες κατάρες θα απαγγελθούν εναντίον του[xi]. Ο Ακλιβιάδης «δεν έχει πια ούτε αξίωμα, ούτε πατρίδα, ούτε περιουσία»[xii].

Μετά την αναχώρηση του Αλκιβιάδη για τη Σικελία ξεσπά στην Αθήνα βροχή καταγγελιών και κατηγοριών, εύκολων, συχνά ανυπόστατων, προς πάσα κατεύθυνση. Επικρατεί μία ατμόσφαιρα που έχει παρομοιαστεί με λίστες προγραφών[xiii]. Οι Αθηναίοι χωρὶς νὰ ἐλέγχουν τὸ ποιὸν τῶν καταδοτῶν, ἀποδέχονταν φιλύποπτα ὅλες τὶς καταγγελίες, καί, δίνοντας πίστη σὲ ἀχρείους ἀνθρώπους, ἔπιαναν κ’ ἔριχναν στὴν φυλακὴ εὐϋπόληπτους πολίτες, σχολιάζει ο Θουκυδίδης[xiv]. Συνολικά δικάστηκαν 72 άτομα. Μερικοί από αυτούς είχαν ενοχοποιηθεί μόνον για τις Ερμοκοπές, άλλοι και για τις δύο ιεροσυλίες, όπως άλλωστε και ο Αλκιβιάδης. Όλοι τους καταδικάστηκαν και θανατώθηκαν[xv], με εξαίρεση όσους διέφυγαν για να σώσουν το κεφάλι τους.

Αυτό είναι το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετείται η λεγόμενη «δίκη του Αλκιβιάδη». Αυτή δεν είναι ωστόσο μόνο μία. Ούτε αφορά ένα μόνον αδίκημα. Ούτε στο σκάνδαλο που προκλήθηκε εμπλέκεται μόνον ο Αλκιβιάδης. Αυτό είναι το πρώτο που αμέσως αντιλαμβάνεται κανείς και μόνον με ένα φυλλομέτρημα του βιβλίου Η δίκη του Αλκιβιάδη και των 72 της « 7 Ιούνη» του Ροβήρου Μανθούλη[xvi], το οποίο έχω σήμερα την τιμή και τη χαρά να σας παρουσιάσω. Στις πολλαπλές και απανωτές δικαστικές ενέργειες, που έλαβαν τότε χώρα στην Αθήνα, κατηγορούμενοι ήταν κυρίως μέλη μυστικών εταιριών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και ο Αλκιβιάδης, αφού και αυτός, όπως μαθαίνουμε, είχε οργανώσει γύρω του μία τέτοια εταιρία[xvii]. Οι κατηγορίες λοιπόν αφορούν δύο ανεξάρτητα μεταξύ τους αδικήματα, που σε ένα πρώτο επίπεδο σχετίζονται με την υλική και πνευματική-ηθική βεβήλωση των ιερών και οσίων της πόλης (ιεροσυλία), ενώ σε ένα δεύτερο συνδέονται – άρρητα- με τις πολιτικές προεκτάσεις που οι Αθηναίοι απέδοσαν στη βεβήλωση αυτή (εσχάτη προδοσία).

Οι αρχαίες μαρτυρίες του σύνθετου αυτού πλέγματος γεγονότων είναι διάσπαρτες σε πληθώρα κειμένων ιστορικών, λογογράφων, φιλοσόφων, κωμωδιογράφων. Στο βιβλίο του Η δίκη το Αλκιβιάδη και των 72 της «7 Ιούνη»ο Ροβήρος Μανθούλης συγκεντρώνει μία-μία τις ψηφίδες της πολύκροτης αυτής υπόθεσης μέσα από τα αρχαία κείμενα, τα οποία γνωρίζει και αξιοποιεί[xviii]· και ανασυνθέτει μία ολοκληρωμένη εικόνα του δικαστικού σήριαλ που αυτή πυροδότησε και που οδήγησε στον θάνατο δεκάδες Αθηναίους, οι οποίοι δίκαια ή άδικα στοχοποιήθηκαν μέσα στο κλίμα γενικής παράκρουσης που κυριάρχησε.

Πώς μία τέτοια ιστορία δεν θα μπορούσε να ελκύσει τον Ροβήρο Μανθούλη; Όπως γράφει στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου του, η υπόθεση αυτή έχει πολλά κοινά στοιχεία με την ψύχωση που χαρακτηρίζει τις διώξεις του μανιακού γερουσιαστή Μακάρθυ της εποχής του Ψυχρού Πολέμου[xix]. Πράγματι, οι διώξεις της εποχής του μακαρθισμού μοιάζουν με εκείνες των αλλοπαρμένων Αθηναίων του 415 π.Χ.: και στις δύο περιπτώσεις επικράτησε ένα γενικευμένο κλίμα τρομοκρατίας· και στις δύο περιπτώσεις προκηρύχθηκαν αμοιβές σε καταδότες[xx]· και στις δύο περιπτώσεις μέσα από βιαστικές καταδίκες δικαίως ή αδίκως διώχθηκαν (και θανατώθηκαν, στην Αθήνα) οι καταδιδόμενοι[xxi]. Το κλίμα αυτό ο Ροβήρος Μανθούλης το γνωρίζει από πρώτο χέρι, όταν φοιτητής ακόμα της Σχολής Κινηματογράφου και Θεάτρου στο πανεπιστήμιο των Συρακουσών της πολιτείας της Νέας Υόρκης φακελώθηκε για τα φρονήματά του, όταν δημοσίευσε ένα αντι-μακαρθικό άρθρο σε τοπική εφημερίδα. Έτσι λοιπόν το προσωπικό του βίωμα πυροδοτεί το ενδιαφέρον του για την συγκλονιστική αυτή υπόθεση της Αρχαιότητας, που αμέσως του γίνεται αναγνωρίσιμη και οικεία.

Δεν είναι ωστόσο μόνον οι βιωματικές αναφορές στον μακαρθισμό που ώθησαν τον Ροβήρο Μανθούλη να ανασυνθέσει μέσα από διάσπαρτες ψηφίδες το μεγάλο μωσαϊκό της πιο συνταρακτικής δίκης της Αρχαιότητας, όπως την χαρακτηρίζει[xxii]. Είναι η ίδια η ελληνική Αρχαιότητα που τον γοητεύει. Τον γοητεύει ως Ιστορία. Εκτός από την Δίκη του Αλκιβιάδη και των 72 της « 7 Ιούνη» θα συνθέσει και ένα Χρονολόγιο της ελληνικής Αρχαιότητας – 776 π.Χ. -394 μ.Χ[xxiii]· ένα βασικό και συνοπτικό εποπτικό και εύχρηστο βοήθημα της αρχαίας ελληνικής ιστορίας από την πρώτη μέχρι την τελευταία Ολυμπιάδα, που συνοδεύεται από ευρετήριο και 17 πίνακες και παραρτήματα. Ακόμα και αν κάποιος γνωρίζει τα γεγονότα, δεν μπορεί να αντισταθεί από το να τα ξαναδιατρέξει μέσα από τα σύντομα λήμματα του Χρονολογίου αυτού ως συνοπτικές μικροϊστορίες. Σε αυτές θα βρει ανέκδοτα, παραλειπόμενα, συσχετισμούς, παραλληλισμούς και αντιστοιχίες με τη σύγχρονη εποχή που ενδεχομένως δεν είχε ποτέ σκεφτεί (όπως για παράδειγμα τις Αμφικτυονίες που παραλληλίζονται με την Κοινωνία των Εθνών και τον μετέπειτα ΟΗΕ[xxiv]), με τα οποία ο συγγραφέας διανθίζει τα ιστορικά γεγονότα.

Η Αρχαιότητα γοητεύει όμως –και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό- τον Ροβήρο Μανθούλη και από τη σκοπιά εκείνη που οι σύγχρονοι Έλληνες συνδέονται με τους Αρχαίους με τον ομφάλιο λώρο εκείνο που μέχρι σήμερα παραμένει αδιάρρηκτος: τη γλώσσα. Λόγω τῆς συνέχειας τῆς γλώσσας, παρατηρεί, ἔχουμε τή σπάνια τύχη νά μπορούμε νά ταξιδεύουμε μέσα στά ἀρχαῖα κείμενα[xxv].

Ως προνομιακός κοινωνός λοιπόν της ελληνικής γλώσσας θα ασχοληθεί καταρχήν με τη απόδοση αρχαίων κειμένων στα νέα ελληνικά. Μεταφράζει τα τέσσερα βιβλία της Κύρου Ανάβασης του Ξενοφώντα, που θα τα βρει κανείς σε ηλεκτρονική έκδοση[xxvi], με εκτενή πρόλογο και σχόλια που παρεμβάλλονται στη διήγηση.

Θα ψάξει ακόμα και θα καταγράψει την αλφαβήτα του αρχαιοελληνικού ερωτισμού και της συμποσιακής ευωχίας των Αρχαίων στο Ἀρχαῖο ἐρωτικό καί συμποσιακό λεξιλόγιο[xxvii]. Λέξεις κοινές, λέξεις τολμηρές, λέξεις αργκό, είναι όλες εκεί ερμηνευμένες, σχολιασμένες με προσθήκες και παρατηρήσεις στα λήμματα. Αποδίδοντας με τον τρόπο αυτό το περιεχόμενό τους τούς δίνει ανάσα, τις κάνει λέξεις-εικόνες που μας μεταφέρουν με παραστατικό τρόπο το περιβάλλον, τις αντιλήψεις, τις συνήθειες και την κοσμοθεωρία των Αρχαίων σε δύο πολύ σημαντικές πτυχές της ιδιωτικής τους ζωής.

Τον ενδιαφέρει και η Σαπφώ. Θα αφιερώσει στην ποιητική της γλώσσα το βιβλίο του Σαπφώ η Λεσβία ντερμπεντέρισσα[xxviii]. Πάντοτε αναζητώντας τον κοινό τόπο με τον σύγχρονο ποιητικό λόγο και βρίσκοντας αναλογίες και αντιστοιχίες με το λαϊκό, το δημοτικό και το ρεμπέτικο τραγούδι.

Η Αρχαιότητα είναι λοιπόν για τον Ροβήρο Μανθούλη ο χρονικά απόμακρος τόπος εκείνος, τον οποίο μέσα από την Ιστορία και τη γλώσσα αναδεικνύει ως διαχρονικά οικείο. Στα βιβλία του που στρέφονται γύρω από την ελληνική Αρχαιότητα το τότε και το τώρα είναι πάντα σε αντίστιξη, κάποτε σε μονοφωνία, αφού συχνά το παρελθόν γίνεται μέσα από τα έργα του καθρέφτης του παρόντος.

Από όλα τα βιβλία του που στρέφονται γύρω από την Αρχαιότητα Η δίκη του Αλκιβιάδη και των 72 της «7 Ιούνη» είναι το μοναδικό του ιστορικό αφήγημα. Ελκυστικό ανάγνωσμα, όπως γράφει ο ίδιος, με όλες τις ανατροπές και το σασπένς ενός πρωτότυπου δικαστικού μυθιστορήματος[xxix]. Πρόκειται για μία καταγραφή των δικών ολοζώντανη, συναρπαστική, γοητευτική· ένα εκλαϊκευμένο και ταυτόχρονα έγκυρο ανάγνωσμα, αφού ο Ροβήρος Μανθούλης κινείται με άνεση στα κείμενα και τις πηγές.

Το βιβλίο δεν έχει μονοδιάστατη μορφή. Το κυρίως μέρος του αφιερώνεται βέβαια στην μέχρι κεραίας λεπτομερή καταγραφή της ανακριτικής και ακροαματικής διαδικασίας όλων των δικών ενώπιον της Βουλής. Η καταγραφή είναι ημερολογιακή-παρατακτική και διαλογική με τη μορφή ερωταποκρίσεων, στο πρότυπο του Λυσία, πράγμα που της δίνει εξόχως παραστατικό χαρακτήρα. Είναι σαν ο συγγραφέας να είναι παρών και να κρατά πρακτικά. Το βιβλίο όμως είναι και κάτι περισσότερο: θα βρει εδώ κανείς και τα εργαλεία του ιστορικού: Όλο δηλαδή το απαραίτητο υλικό που συνθέτει τον περίγυρο των δικών αυτών, την ατμόσφαιρα που τις περιβάλλει· τα βασικά και απαραίτητα στοιχεία εκείνα που χρειάζεται κανείς για να προσεγγίσει το πολιτικό, κοινωνικό και θεσμικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο οι δίκες αυτές έλαβαν χώρα, καθώς και τη σκέψη των ανθρώπων που έδρασαν σε εκείνες τις συνθήκες. Με τον τρόπο αυτό ο αναγνώστης είναι σε θέση να αντιληφθεί τη βαρύτητα και τη σημασία των γεγονότων. Προτού λοιπόν ο συγγραφέας καταπιαστεί με το κυρίως θέμα του προτάσσει δύο σύντομα κεφάλαια, τα οποία αφιερώνει στους βασικούς πρωταγωνιστές, τον Αλκιβιάδη και τις μυστικές εταιρίες που ενοχοποιήθηκαν για τις Ερμοκοπές. Τον Αλκιβιάδη που θα σκιαγραφήσει εδώ δεν θα τον βρούμε σε κανένα εγχειρίδιο Ιστορίας. Ο Ροβήρος Μανθούλης δεν εστιάζει τόσο στις πράξεις του όσο στην προσωπικότητά του, κάτι εύστοχο αν κανείς θέλει να ερμηνεύσει τις συχνά αλλοπρόσαλλες ή εκκεντρικές ενέργειές του. Μαθαίνουμε λοιπόν ότι ήταν εκθαμβωτικά ωραίος, με μαλλιά μακριά που άφηνε να πέφτουν στην πλάτη σαν χαίτη, ερωτύλος και νυχτοπερπατητής, ερωτεύσιμος από άνδρες και γυναίκες, μέλος της χρυσής νεολαίας της εποχής, αριστοκρατικός και υπερόπτης, ρέμπελος, ζαβολιάρης, αλαζονικός, πεισματάρης και οξύθυμος, γενναίος, εριστικός και πολεμοχαρής, λαμπερός, βίαιος και θρασύς, έξαλλος, φιλάρεσκος, αυτάρεσκος, δοξομανής, αλλά και… ψευδός! Για όλα αυτά -και παρόλα αυτά- πολύ δημοφιλής στους Αθηναίους, μέχρι βέβαια ο θαυμασμός αυτός να μεταστραφεί σε εχθρότητα. Μετά από την εικόνα αυτή ο Αλκιβιάδης δεν είναι πλέον ένας ακόμα ήρωας της Ιστορίας. Είναι ένα πρόσωπο με σάρκα και οστά, που παίρνει ανάγλυφη και ανθρώπινη μορφή, με τις αρετές και τα πάμπολλα ελαττώματά του· ένας χαρακτήρας που θα ορκιζόμασταν ότι και ακόμα και τούτη δα τη στιγμή αναπνέει κάπου δίπλα μας.

Για τις μυστικές εταιρίες, στις οποίες αφιερώνει τη δεύτερη παράγραφο του κεφαλαίου που προηγείται της δικαστικής διαδικασίας, αφού δώσει μία γενική περιγραφή της σύνθεσης, των επιδιώξεων και της δράσης τους, μας κάνει αμέσως να καταλάβουμε τι ακριβώς αυτές αντιπροσώπευαν, όταν πολύ εύστοχα παραβάλλει τη δράση τους με κομβικά γεγονότα του εικοστού αιώνα, που συνδέθηκαν με τη δράση σκοτεινών παρακρατικών ομάδων: την πυρκαγιά του Ράιχσταγκ από τους Ναζί, την κατάληψη της Βουλής, κατά τα Ιουλιανά στην Ελλάδα της Αποστασίας, από ακροδεξιούς τραμπούκους με επικεφαλής γνωστόν άνθρωπο του πνεύματος, την ανατίναξη ναρκών κατά την διάρκεια εορτασμού για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου την ίδια εποχή, τη ζαχαρωμένη βενζίνη στα τανκς από τον διαβόητο συνταγματάρχη Παπαδόπουλο[xxx]. Αμέσως αντιλαμβανόμαστε περί τίνος πρόκειται. Καθώς επίσης και πόσο μονότονα η Ιστορία επαναλαμβάνεται.

Στο τέλος του βιβλίου του ο Ροβήρος Μανθούλης έχει προσαρτήσει πέντε παραρτήματα με ενδιαφέροντα στοιχεία ευρύτερης συνάφειας με το κυρίως θέμα των δικών. Εδώ θα διαβάσει κανείς για δίκες και διώξεις στην Αρχαία Αθήνα, θα βρει ένα χρονολόγιο από το 510 (εποχή του Κλεισθένη, παππού του Αλκιβιάδη) μέχρι το 399 (έτος καταδίκης σε θάνατο του Σωκράτη), το γενεαλογικό δέντρο των Αλκμεωνιδών, έναν πίνακα των ονομασιών των αρχαίων δήμων της Αττικής σε αντιστοιχία μάλιστα με σημερινές γειτονιές της Αθήνας και οικισμούς της Αττικής, τις ονομασίες των μηνών των Αρχαίων σε αντιστοιχία με τους σημερινούς. Όλα τους στοιχεία που συνέλεξε με φροντίδα, κέφι και ενθουσιασμό, θα έλεγα μεταδοτικό. Σε γλώσσα απλή καταγράφει με τέτοιο αφαιρετικό και παραστατικό τρόπο – συχνά και με χιούμορ- όλο τούτο το παράπλευρο υλικό, ώστε αυτό να εντυπώνεται στη μνήμη του αναγνώστη αβίαστα και πολύ ευκολότερα από ό,τι αν διάβαζε ένα ιστορικό εγχειρίδιο. Με αυτή την έννοια το βιβλίο έχει τελικά και παιδαγωγικό χαρακτήρα. Κλείνοντάς το ο αναγνώστης έχει μπει στο κλίμα όχι μόνο των περιβόητων δικών αλλά και ολόκληρης της εποχής τους. Δεν έχει αποκτήσει απλώς κάποιες γνώσεις πάνω σε ένα ιστορικό γεγονός. Τις έχει τοποθετήσει στο πολιτικό και πολιτισμικό τους περιβάλλον και για αυτό τις έχει συνειδητοποιήσει. Και είναι αυτό ακριβώς που του επιτρέπει να τις καθρεφτίσει στο παρόν και να εντοπίσει εν τέλει αναλογίες, ομοιότητες και συγγένειες με τον εαυτό του και την εποχή του.

Και παράλληλα έχει διασκεδάσει και έχει ψυχαγωγηθεί.

Η δίκη του Αλκιβιάδη και των 72 της «7 Ιούνη» τυπώθηκε το 2009, επτά χρόνια μετά την σύλληψη των μελών της «17 Νοέμβρη» και μόλις δύο μετά τη δευτεροβάθμια καταδίκη τους ενώπιον του Πενταμελούς Εφετείου Κακουργημάτων, που απαγγέλθηκε στις 17 Μαίου 2007. Σύμπτωση τυχαία; Επιτρέψτε μου να νομίζω πως όχι. Πιστεύω ότι για μία ακόμα φορά ο Ροβήρος Μανθούλης αναζήτησε στην Αρχαιότητα ισοδύναμα της σύγχρονης ζωής. Και διάλεξε το μέγα σκάνδαλο τρομοκρατίας και ιεροσυλίας του 415 π.Χ.[xxxi], στο οποίο είδε αναλογίες με την δίκη των μελών της «17 Νοέμβρη». Και οι δύο αυτές δίκες προκάλεσαν μέγιστο θόρυβο και ενδιαφέρον και απασχόλησαν ολόκληρη την κοινωνία, η καθεμία στην εποχή της. Από αυτή λοιπόν τη σκοπιά θα μπορούσε να πει κανείς ότι Η δική του Αλκιβιάδη και των 72 της «7 Ιούνη» είναι ένα βιβλίο που την εποχή που είδε το φως της δημοσιότητας ήταν πολύ επίκαιρο.

Θα μπορούσε στο σημείο αυτό εύλογα κάποιος να αναρωτηθεί: ποιό κίνητρο θα μπορούσε άραγε να ωθήσει έναν κινηματογραφιστή να αφιερώσει τόσο χρόνο και ενέργεια σε αρχαιογνωστικές εντρυφήσεις, εκδίδοντας μάλιστα τέσσερα βιβλία με τέτοιο περιεχόμενο; Πού είναι τέλος πάντων το σημείο συνάντησης κινηματογράφου και Αρχαιότητας; Την απάντηση μας τη δίνει ο ίδιος ο Ροβήρος Μανθούλης: Μήν ψάχνετε γιά καμιά ἀρχαιολογική ἤ φιλολογική διατριβή σ’ αὐτή τή συλλογή, γράφει στον επίλογο του Ἀρχαίου ἐρωτικοῦ καί συμποσιακοῦ λεξιλογίου του. Ἕνα ντοκυμαντέρ εἶναι[xxxii]. Μία δήλωση που καταρχήν ξαφνιάζει, σε δεύτερη όμως σκέψη παύει να μοιάζει αλλόκοτη. Θα γράψει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος στον πρόλογο του ίδιου αυτού βιβλίου: ‘Ὅσο καί νά φανεῖ παράδοξο, ἕνας κινηματογραφιστής εἶναι συχνά ἕνας καλός λεξικογράφος. Κάθε λέξη γι’ αὐτόν ἀποτελεῖ ἕνα πλάνο. … Οἱ λέξεις εἶναι σάν τά τοπία, ἔχουν τόν δικό τους φωτισμό, τήν ὑγρασία τους, τήν θερμοκρασία τους, τόν ἐσωτερικό τους ρυθμό. … Ὁ λεξικογράφος, σάν τόν κινηματογραφιστή, μοντάρει πλάνα, συνδυάζει ρυθμούς, φωτίζει γωνίες, προβάλλει σέ γκρό πλάν σημασίες, ὑπομνηματίζει λεκτικές συμπεριφορές[xxxiii]. Ιδού λοιπόν το σημείο τομής κινηματογράφου και γλώσσας, από το οποίο και πηγάζει η προσωπική σχέση του Ροβήρου Μανθούλη με την Αρχαιότητα και η ιδιαίτερη ματιά του σε αυτήν. Με συνείδηση κινηματογραφιστή οπτικοποιεί τις λέξεις, κινηματογραφεί τη γλώσσα και με αυτήν εργαλείο «ανα-παριστά» την Ιστορία· επιδιώκοντας να μας καταδείξει πως η τελευταία αυτή είναι πολύ συχνά μία επίκαιρη πραγματικότητα.

Κύριε Μανθούλη, η γοητευτική και απολαυστική περιπλάνησή σας σε τόπους της ελληνικής γλώσσας και της Αρχαίας Ιστορίας με αφετηρία και κατάληξη το παρόν, το προσωπικό σας και το συλλογικό, γέννησε για μας δώρα. Σας είμαστε ευγνώμονες για αυτό. Και σας ευχαριστούμε.

Δάφνη Παπαδάτου

επίκουρη καθηγήτρια Νομικής Σχολής ΑΠΘ

 

[i] Θουκυδίδου Ιστορία (μετάφραση Άγγελου Βλάχου), ΙΙΙ, Αθήνα 1969, (στο εξής Θουκυδίδης), 6,1 (σελ. 83).

[ii] Θουκυδίδης 6,15 (σελ. 95).

[iii] Thucydidis de bello Peloponnesiaco libri oct, (εκδ. G. Boehme), Lipsiae 1867 (στο εξής Thucydides), 6,24.

[iv] Για τα γεγονότα αυτά βλ. Θουκυδίδη 6,27-9 (σελ. 104-5).

[v] Στο ίδιο 6,27 (σελ. 104).

[vi] Thucydides 6,53.

[vii]  …εἴ τις ἄλλο τι οἶδεν ἀσἐβημα γεγενημένον (Thucydides 6,27) [η έμφαση δική μου].

[viii] Jacqueline de Romilly, Αλκιβιάδης ή οι κίνδυνοι της φιλοδοξίας (μετάφραση Μπάμπη Αθανασίου – Κατερίνας Μηλιαρέση), Αθήνα 1995, 110.

[ix] Θουκυδίδης 6,15 (σελ. 95).

[x] στο ίδιο 6,61 (σελ. 131).

[xi] Romilly, ό.π., 118.

[xii] Στο ίδιο 126.

[xiii] Στο ίδιο 114.

[xiv] Θουκυδίδης 6,53 (σελ. 124).

[xv] Στο ίδιο 6,60 (σελ. 129).

[xvi] Αθήνα 2009 (στο εξής Η δίκη).

[xvii] Η δίκη, 36.

[xviii] Παράθεσή τους στη Δίκη, 7-8.

[xix] Στο ίδιο, 7.

[xx]μεγάλοις μηνύτροις δημοσίᾳ οὗτοί τε (ενν. οἱ Ἀθηναίοι) ἐξητοῦντο (Thucydidis, 6,27).

[xxi] Θουκυδίδης, 6,60 (σελ. 129).

[xxii] Η δίκη, 7.

[xxiii] Αθήνα 2007.

[xxiv] Χρονολόγιο, 212.

[xxv] Ἀρχαῖο ἐρωτικό καί συμποσιακό λεξιλόγιο, πρόλογος Κ. Γεωργουσόπουλος, Αθήνα 1999, 282.

[xxvi] https://www.scribd.com/document/18314405/%CE%9A%CE%A5%CE%A1%CE%9F%CE%A5-%CE%91%CE%9D%CE%91%CE%92%CE%91%CE%A3%CE%97?ad_group=Online+Tracking+Link&campaign=Skimbit%2C+Ltd.&content=10079&irgwc=1&keyword=ft500noi&medium=affiliate&source=impactradius

[xxvii] Βλ. σημ. 25.

[xxviii] Αθήνα 2008.

[xxix] Η δίκη, 7.

[xxx] Η δίκη, 37.

[xxxi]  Η δίκη, 7.

[xxxii] Ἀρχαῖο ἐρωτικό καί συμποσιακό λεξιλόγιο, 282.

[xxxiii] στο ίδιο, 12.

Advertisements

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤ’ ΕΜΕ-Ο Βίος και τα Πάθη μου, τόμος β

???????????????????????????????

Ο Ροβήρος Μανθούλης παρουσιάζει το καινούριο του βιβλίο που είναι ο δεύτερος τόμος του αυτοβιογραφικού , Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤ’ ΕΜΕ-Ο Βίος και τα Πάθη μου . Η παρουσίαση θα γίνει την Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου και ώρα 8 μμ στον πολιτιστικό χώρο των Εκδόσεων Γαβριηλίδη, Αγίας Ειρήνης 17, Μοναστηράκι.

Ο 2ος αυτός τόμος είναι η συνέχεια του πρώτου -των 610 σελίδων- επίσης γεμάτος από «Βίο και Πάθη», από απρόοπτα και συμπτώσεις ανά τον Κόσμον. Επίσης πλούσιος σε ιδέες και κρίσεις για τα ιστορικά, τα καλλιτεχνικά, τα πολιτικά και τα κοινωνικά δρώμενα που βρίσκουν καταφύγιο σε αυτόν τον τόμο.

Θα μιλήσουν :

Ο σκηνοθέτης Νίκος Θεοδοσίου και στέλεχος του Νεανικού Πλάνου που αντιπροσωπεύει τον Ροβήρο Μανθούλη στην Ελλάδα.

Η Ντέπη Βρεττού, Ραδιοφωνική παραγωγός-διεθνείς συμπαραγωγές ΕΡΤ, με την οποία συνεργάστηκε ο παππούς μου προσφέροντας τις ταινίες του για την απρόσκοπτη λειτουργία της αντιστασιακής ΕΡΤ-Open.

Ο Άρης Εμμανουήλ, Πρώτος βοηθός του Ροβήρου Μανθούλη στις ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ που γύρισε το 1983 και που –άλλη μια σύμπτωση- έχει κάνει την εκδοτική επιμέλεια του βιβλίου του σήμερα..

Ο σκηνοθέτης Βασίλης Κοσμόπουλος που πρόσφατα ανακάλυψε μια σημαντική αρχαιολογική ταινία και ίσως μοναδική στον κόσμο, που είχε χαθεί και που είχαν γυρίσει ο παππούς μου με τον Ηρακλή Παπαδάκη και Φώτη Μεσθεναίο, Η ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ, με κυρίαρχη συμμετοχή του αρχαιολόγου Γιάννη Μηλιάδη, Διευθυντή της Ακρόπολης και του Μουσείου της το 1961.

Στην εκδήλωση θα προβληθεί η ταινία Η ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Για το Πολυτεχνείο του ’73

Ανταπόκριση του ΑΠΕ-ΜΠΕ από το Παρίσι

Ο Ροβήρος Μανθούλης και ο Γιάννης Μαυροειδάκος μιλάνε από τη Γαλλία για το Πολυτεχνείο

Τον Νοέμβρη του ΄73 και τα επεισόδια του Πολυτεχνείου, ο Ροβήρος Μανθούλης τα έζησε το Παρίσι από το διαμέρισμά του κοντά στο μπουλεβάρτο Αυγούστου Μπλάνκι όπου και μας δέχθηκε για να καταγράψει τις αναμνήσεις του στο μικρόφωνο του Αθηναϊκού/Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Τότε, το 1973, σε ένα δεύτερο διαμέρισμα στον ίδιο όροφο εγκαταστάθηκε η Άλκη Ζέη με τον Γιώργο Σεβαστίκογλου. «Έτσι γίναμε μια μεγάλη οικογένεια, με πόρτες ανοιχτές απ΄ όπου μπαινόβγαιναν δεκάδες άτομα», λέει ο Ροβήρος Μάνθουλης.

«Την ημέρα του Πολυτεχνείου είμαστε όλοι μαζί εδώ, η Μελίνα, ο Μάριος Πλωρίτης κ.ά. και παρακολουθούσαμε το τι γινόταν στο Πολυτεχνείο. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν τα κινητά τηλέφωνα ή το ίντερνετ, όλα όμως σχεδόν τα περίπτερα είχαν τηλεφωνικές συσκευές. Έτσι είχαμε φίλους στην Αθήνα που μας τηλεφωνούσαν από διάφορα περίπτερα και μας εξηγούσαν από πιο σημείο περνούσαν τα τανκς. Παρακολουθούσαμε νοητικά όλη τη διαδρομή έως που έσπασαν την πόρτα και μπήκαν στο Πολυτεχνείο.

Είχαμε την πλήρη εικόνα έως τη φοβερή στιγμή της εισόδου του τανκς, που από μια άλλη άποψη ήταν και η αρχή του ξηλώματος της Χούντας», κατέληξε σκεπτικός.

Χάρις στην επιτυχία της ταινίας «Πρόσωπο με πρόσωπο» η δημόσια γαλλική τηλεόραση κάλεσε το Ροβήρο Μανθούλη να κάνει μια σειρά εκπομπών με αφορμή τον Μάη του 68 στη Γαλλία.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία έκανε και ένα ντοκιμαντέρ με τη Μελίνα για τη Χούντα, που είχε μεγάλη επιτυχία και απήχηση. «Η Μελίνα δέχθηκε χιλιάδες γράμματα από το κοινό και τότε μου ζήτησε να κάνω μια ταινία μεγάλου μήκους για τη ζωή της Δώρας Λελούδα», κόρη μεγάλης αστικής οικογένειας με αντιστασιακή δράση τα χρόνια της Χούντας, (είχε κρύψει, μεταξύ άλλων, τον Μίκη Θεοδωράκη και είχε περάσει στο εξωτερικό κασέτα με πατριωτικά του τραγούδια).

Η ταινία στην αρχική της μορφή δεν έγινε, με τον τίτλο όμως Lilly’s story έγινε μια ταινία πολύ αργότερα η οποία εξηγούσε το πώς δεν έγινε η αρχική ταινία.

«Κάναμε πολλές εκδηλώσεις και διαμαρτυρίες στο Παρίσι, γιατί θέλαμε να ενημερώσουμε τον κόσμο για να καταλάβει τι συνέβαινε. Ανάμεσα στις δράσεις ήταν και για την έξοδο της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης, για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βασανιστήρια.

Παρά τις προσπάθειες των Αμερικάνων την εποχή του Νίξον να επηρεάσουν το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν τα κατάφεραν και εκεί συνειδητοποίησαν ότι έπρεπε να βρουν τρόπο για το τέλος της Χούντας, και ο τρόπος ήταν η προκαθορισμένη αποτυχής επέμβαση στην Κύπρο».

Καθισμένος αναπαυτικά στην πολυθρόνα του ο Ροβήρος Μανθούλης, παρακολουθεί την επίσκεψη του Ομπάμα στην Αθήνα από το σταθμό Euronews: «Αυτή η Αμερική δεν είναι η ίδια όπως ήταν τότε, εκτός και αλλάξει και πάλι με τον νεοεκλεγέντα», ψιθύρισε με νόημα.

Την ημέρα του Πολυτεχνείου και ενώ ο Ροβήρος Μάνθουλης ήταν στο διπλανό διαμέρισμα με τους Σεβαστίκογλου, μια αυθόρμητη διαδήλωση Ελλήνων και φιλελλήνων Γάλλων ή απλώς Παριζιάνων κατέκλυσε τη Σεν Μισέλ στο περίφημο Καρτιέ Λατέν.

Ο Γιάννης Μαυροειδάκος, θεωρείται στη Γαλλία, ο βασικός στυλοβάτης για τη διάδοση της ελληνικής λογοτεχνίας και του ελληνικού πνεύματος με την έκδοση του δίγλωσσου περιοδικού «δεσμός» και το ελληνικό βιβλιοπωλείο και τον εκθεσιακό χώρο που φέρουν επίσης το όνομα «Δεσμός». Ο Γ. Μαυροειδάκος ήταν σ΄εκείνη διαδήλωση και θυμάται:

«Είμαστε γύρω στα 2.000 άτομα, που κατεβήκαμε αυθόρμητα στη Σεν Μισέλ χωρίς καμία προετοιμασία γιατί τότε δεν είχαμε τηλέφωνα, πολλοί από εμάς ούτε καν συσκευές στα σπίτια.

Μετά τη διαδήλωση κάναμε μια γενική συνέλευση στην Πανεπιστημιούπολη (Cite Universitaire) στην Fondation Hellenique όπου κυριαρχούσαν τότε οι μαοϊκοί. Αποφασίσαμε να οργανώσουμε διάφορες επιτροπές αγώνα. Εγώ μπήκα στην Καλλιτεχνική επιτροπή όπου βασικοί κινητήρες ήταν ο σκηνοθέτης Γιάννης Φαφούτης, η ηθοποιός Διδώ Λυκούδη, ο ποιητής Ανδρέας Παγουλάτος, ο ζωγράφος Λεωνίδας Τσιριγκούλης και άλλοι.

Σε αυτήν την επιτροπή συμμετείχε και η Μελίνα Μερκούρη, η οποία έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον και δεν ήθελε να χάσει συγκέντρωση. Το ανέκδοτο είναι ότι μια φορά ήταν αδιάθετη έτσι μας ζήτησε να γίνει η συγκέντρωση σπίτι της, όπου η Ελληνίδα μαγείρισσα μας είχε ετοιμάσει τυροπιτάκια, κεφτεδάκια όλα τα καλά, μας τάισε κανονικά. Έτσι συμφωνήσαμε να κάνουμε όλες τις συγκεντρώσεις στο σπίτι της Μελίνας, στο Rue de Seine στο Καρτιέ Λατέν, εμείς την είχαμε ωραία και η Μελινα δεν είχε να διασχίζει το Παρίσι έως την Fondation Hellenique στην Πανεπιστημιούπολη».

Με στόχο την ενημέρωση του κοινού ο Γ. Μαυροειδάκος θυμίζει την προσπάθεια που έκανε για την οργάνωση μιας εβδομάδας ελληνικού κινηματογράφου στο Παρίσι, με εμβληματικές ταινίες.

«Με τη βοήθεια ενός πυρήνα συνεργατών όπως των σκηνοθετών Άδωνη Κύρου, Νίκου Κούνδουρου, Γιάννη Φαφούτη, της καθηγήτριας βυζαντινολογίας Ελένης Μπιμπίκου Αντωνίαδου, του ποιητή Ανδρέα Παγουλάτου και του καθηγητή Σπύρου Σπάθη, οργανώσαμε το Δεκέμβριο του 73 την εβδομάδα ελληνικού σινεμά στο πανεπιστήμιο του Jussieu. Ήλθε πολύς κόσμος, είχαμε βάλει εισιτήριο και τα έσοδα μπήκαν σε λογαριασμό για τους εξόριστους και φυλακισμένους. Τα έργα που προβλήθηκαν ήταν μεταξύ άλλων: «ο Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, το «Πρόσωπο με πρόσωπο» του Ροβήρου Μανθούλη, το «Μέχρι το πλοίο» και η «Ευδοκία» του Αλέξη Δαμιανού και το «Μπλόκο» του ΑΆωνη Κύρου.

«Τα επεισόδια του Πολυτεχνείου σημάδεψαν τη ζωή πολλών από εμάς και σίγουρα τη δική μου» αναλογίζεται ο Γ. Μαυροειδάκος. «Εγώ εγκατέλειψα όλες τις προηγούμενες αναζητήσεις μου στο θέατρο ή τον κινηματογράφο, άλλαξα κατεύθυνση, ήρθα πιο κοντά στην Ελλάδα και ασχολούμαι πλέον με τα πολιτιστικά. Πιστεύω ότι υπάρχει μια δύναμη στο χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας.

Παρότι σήμερα η κρίση, δεν είναι κατά τη γνώμη μου, η βασική πηγή έμπνευσης, έχω την εντύπωση ότι έχει δημιουργήσει μια δυναμική και έχει πολλαπλασιασθεί η ανάγκη δημιουργίας, όπως τουλάχιστον το καταγράφω μέσω των αφιερωμάτων για ποίηση και λογοτεχνία στο περιοδικό «Δεσμός»».

Και ο Γιάννης Μαυροειδάκος καταλήγει με την προσφιλή του έκφραση: «Δεν ξέρουμε ποτέ το μέλλον του παρελθόντος στο αύριο που έρχεται».

 

Μήνας Μανθούλη στο Παρίσι

dsc02520_b

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΙΣΙΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ το DIKTYO/GRÉCE SUR SEINE και το CENTRE CULTUREL HELLÉNIQUE, οργανώνουν αυτό τον Νοέμβριο μια σειρά εκδηλώσεων αφιερωμένων στο συγγραφικό και κινηματογραφικό έργο του Ροβήρου Μανθούλη, στα πλαίσια των οποίων θα προβληθούν οι πιο αγαπητές ταινίες του γνωστού σκηνοθέτη και συγγραφέα.

Τα βιβλία του Ροβήρου Μανθούλη θα παρουσιαστούν από ειδικούς κι η κάθε παρουσίαση θα συνοδεύεται από την προβολη μιας ταινίας που έχεισ χέση με το θεμα του βιβλίου.

.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

 

 

ΒΙΒΛΙΑ του Ροβήρου Μανθούλη – Συνομιλητές – Προβολές

             στο Ελληνικό Σπίτι, 9 rue Mesnil, Paris 16e  

  • Πέμπτη  10 / 11 / 2016   19.00-21.00

Ο Κόσμος κατ’ εμέ – Ο Βίος και τα πάθη μου

Προβολή του «Master class» με 20 αποσπάσματα ταινιών  γυρισμένων σε 22 χώρες,  45′

Παρουσίαση από τον Γιάννη Μαυροειδάκο – Βιβλ. ΔΕΣΜΟΣ

 

  • Πέμπτη    17/11     19.00 – 21.00

Το Ημερολόγιο του Εμφύλιου Σπαραγμού –

Προβολή της ταινίας  Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 59 ‘

Παρουσίαση από την Joëlle Fontaine – Ιστορικό

 

  • Πέμπτη   24/11    19.00 – 21.00

Η Δίκη του Αλκιβιάδη

Προβολή της ταινίας  Η AκρόπολΙς των Αθηνών  27′

Παρουσίαση από την Δάφνη Παπαδάτου – Καθηγήτρια Δικαίου Α.Π.Θ

 

  • Πέμπτη 1/12/16    19.00 – 21.00

Οι Μεταμορφώσεις της Αφροδίτης –

Προβοολή – απόσπασμα του DVD που συνοδεύει το βιβλίο

Παρουσίαση από τον Αρη Μπαφαλούκα – Σκηνοθέτη

 

  • Σάββατο   3/12/16   18.00 – 22.00 στο  Ελληνικό σπίτι

 

ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΩΝ  ΤΟΥ ΡΟΒΗΡΟΥ ΜΑΝΘΟΥΛΗ:

Ι.   ΡΙΖΕΣ: Γιάννης Ρίτσος    50′

    Με τον Γιάννη Ρίτσο και τον Μίκη Θεοδωράκη

 ΙΙ. Πρόσωπο με Πρόσωπο 90′  1966

     Χρυσό Βραβείο Σκηνοθεσίας, Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

 Η εμβληματική ταινία που έκανε τον γύρο της Ευρώπης από τη 21η Απριλίου του 1967 και ύστερα, έχοντας απαγορευτεί από την Χούντα στην Ελλάδα «δια λόγους γενικωτέρας θἐσεως»  όπως χαρακτηρίζεται στην απόφαση…

Διεθνή Festivals στα οποία πήρε μέρος: Υέρ, Κάνες, Λοκάρνο, Πέζαρο, Μόσχα, Ουτρέχτη, Λωζάννη, Βρυξέλες και Σαο Παολο (το 2016, 50 χρόνια αργότερα).

21.00 – 22.00    Δεξίωση

50 ΧΡΟΝΙΑ ΕΡΤ

zapeio2016_5n

(ομιλία του Ροβήρου Μανθούλη στην εκδήλωση για τα 50 χρόνια της ΕΡΤ που έγινε στο Ζάππειο στις 5 Σεπτεμβρίου 2016)

Θα δοκιμάσω ένα πολύ σύντομο ιστορικό και ένα σύντομο εξομολογητικό για τη δημόσια τηλεόραση. Μια και είμαστε εδώ κάπως σαν την εκκλησία του δήμου, όπως στην αρχαία Αθήνα, θα μιλήσουμε για την τηλεόραση του δήμου. Δηλαδή των πολιτών.

Γιορτάζουμε τα 50 χρόνια της δημόσιας τηλεόρασης. Τα 51, για όσους μακεδόνες έχουν την ηλικία μου. Βρίσκομαι για γύρισμα στη Θεσσαλονίκη το 1965 και μαθαίνω πως ο φίλος μου ο Αλέκος Λεμπέσης, τεχνικός του κινηματογράφου, έχει εγκαταστήσει μια δημόσια τηλεόραση στο ρετιρέ ενός κτιρίου της έκθεσης της Θεσσαλονίκης. Η οποία έχει εμβέλεια στη βόρεια Ελλάδα. Προφανώς για να επιτρέπει στο κοινό της Μακεδονίας μας να μην βλέπει τα κανάλια των γειτονικών χωρών που είχαν προοδεύσει στην τεχνολογία πριν από μας.

Κάποια ανώνυμη ελληνική υπηρεσία θα είχε εγκαταστήσει το κανάλι αυτό.

Ανεβαίνω στο ρετιρέ από μια  εξωτερική σκάλα, όπως αυτή των υποβρυχίων, και βλέπω έναν τηλεοπτικό σταθμό που λειτουργεί μέχρι τα μεσάνυχτα, με δελτία ειδήσεων, με ντοκιμαντέρ και ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες.

Την πρώτη έκπληξη διαδέχτηκε μια δεύτερη που με άφησε άναυδο. Όλο κι’ όλο το προσωπικό του καναλιού ήταν ένας άνθρωπος!  Ο Αλέκος ο Λεμπέσης!  Ο Αλέκος έγραφε και έλεγε το δελτίο ειδήσεων, ύστερα έβαζε καμία διαφήμιση κι’ έτρεχε να βάλει μπρος τη μηχανή προβολής για να παίξει την ταινία! Όσο έπαιζε η ταινία ήταν ο ίδιος δίπλα στο τηλέφωνο για να απαντάει, με μεγάλη ευγένεια, στα τηλεφωνήματα των τηλεθεατών!

Την είχα ονομάσει «one man television».

(ελπίζω τα εμπορικά κανάλια να μην ακολουθήσουν  σήμερα το παράδειγμα του Λεμπέση για να εκταμιεύσουν σύντομα τα 70 εκατομμύρια ευρώ που έδωσαν για το κανάλι τους….).

Τον επόμενο χρόνο, 1966, είχαμε στην Αθήνα, μια πόλη με 10-12 συσκευές τηλεοράσεων, άλλη μια δημόσια τηλεόραση, το συμπαθητικό πειραματικό κανάλι στον ΟΤΕ που το επισκέφτηκα κι αυτό για να δώσω μια συνέντευξη για την ταινία μου «Πρόσωπο με Πρόσωπο» που μόλις είχε βραβευτεί στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Αντιπαρέρχομαι τα δυο επάρατα  χουντικά κανάλια που βεβήλωσαν και βρώμισαν τον τόπο, τα οποία δεν γνώρισα από κοντά (γιατί βρέθηκα εξόριστος και περισυλλεγμένος από τη γαλλική τηλεόραση), για να φτάσω στην μεταπολίτευση, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μου ανέθεσε τη διεύθυνση του προγράμματος της νεογέννητης και αυτοδιοικούμενης πλέον ΕΡΤ, η οποία αντικατέστησε το κυβερνητικό ΕΙΡΤ.

Με συνεργάτες ιστορικά πρόσωπα όπως ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος, ο Πέτρος Μαρκάρης, η Τόνια Μαρκετάκη, ο Γιώργος Παπαστεφάνου, ο νεαρός Νάσος Αθανασίου, με προγράμματα όπως το «Κάθε μεσημέρι», «Μια ταινία, μια συζήτηση», το «Θέατρο της δευτέρας», «Χίλια χρόνια πριν, στο Βυζάντιο», «Ο Φωτογράφος του χωριού», «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια» και επιβάλλοντας τις ζωντανές (live) εκπομπές (που είχε αποκλείσει η χούντα και το ΕΙΡΤ)  διπλασιάσαμε την φήμη και την θεαματικότητα του καναλιού.

Είχαμε και  μια απώλεια. Την εκπομπή για την πρώτη ελληνική δημοκρατία που ανακήρυξε ο Παπαναστάσης την 25η Μαρτίου του  1923, που θέλαμε να γιορτάσουμε, μας την απαγόρευσε ο …πρόεδρος της δημοκρατίας. Γιατί, κύριε Τσάτσο; Γιατί το 40% των ψηφοφόρων της «Νέας Δημοκρατίας» είναι βασιλόφρονες !  Ο Καραμανλής  πάντως που είχε ζήσει, ευτυχώς, μια ολόκληρη δεκαετία στο Παρίσι και είδε τι σημαίνει καλή τηλεόραση, υπήρξε πολύ συνεργάσιμος.

Δεν αντιτάχτηκε στην προσπάθεια να κλείσουμε επιτέλους το στρατιωτικό και απαράδεκτο κανάλι της ΥΕΝΕΔ, εγκαταλείποντας το μόνο στην σταδιακή απόκτηση μηδενικής τηλεθέασης. Όταν το «Κάθε μεσημέρι» λόγου χάρη της ΕΡΤ είχε 30% τηλεθέαση, το αντίστοιχο πρόγραμμα  της ΥΕΝΕΔ είχε μισό %.

Έτσι που, όταν στο μεταξύ ήρθε η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, με ξανακαλεί να την αποσπάσουμε την ΥΕΝΕΔ από το στρατό και να την κάνουμε ΕΡΤ-2!

Όλα αυτά δεν έγιναν βέβαια χωρίς θύματα. Και μάλιστα, πρόσφατα, η μοίρα θέλησε να ξαναβρεθώ στο μετερίζι της ΕΡΤ όταν η τελευταία της δοκιμασία ήταν η ακαριαία εκτέλεση της. Με εντολή όχι του Χίτλερ αλλά του χερ Σαμαρά. Με σκοπό μάλλον την μεταφορά των διαφημίσεων της ΕΡΤ σε φιλικά κινδυνεύοντα κανάλια. Μόνο που δεν υπολόγισε την νεκρανάσταση των δικαίων.

zapeio2016_2n

Και οφείλουμε να αποτίσουμε φόρο τιμής σε όσους πολέμησαν να κρατήσουν ψηλά τη σημαία της ΕΡΤ ξεσχίζοντας το μαύρο σάβανο και δίνοντας αντιστασιακό πρόγραμμα, άμισθοι επί δυο σχεδόν χρόνια, σε μια μαραθώνια νίκη μοναδική στην  παγκόσμια ιστορία της τηλεόρασης, η οποία νίκη διδάσκεται σήμερα στις ευρωπαϊκές τηλεοπτικές σχολές.

Το μόνο μαύρο που θα μείνει από αυτήν την ιστορία είναι η σχετική αδιαφορία συναδέλφων των εμπορικών καναλιών οι οποίοι –παρά την ομηρία τους από τους καναλάρχες- δεν τόλμησαν ούτε καν μια απεργία συμπαράστασης  μπροστά στην κατάφωρη επιστροφή των χουντικών μεθόδων στη διακυβέρνηση της χώρας.

Όσο για  τον πρόσφατο εμφύλιο που ξεσπάει με αφορμή την επιστροφή στην νομιμότητα, πρέπει κάποτε να ειπωθεί ότι η τηλεόραση είναι δυο ειδών. Η απρόσκλητη, που εισβάλει βίαια σε κάθε οικογένεια, με χαμηλές συχνότητες ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων και εθνική εμβέλεια.

Και αυτή  η οποία για να μπει στο σπίτι σου πρέπει να την ζητήσεις, αλλιώς μένει απέξω. Να την ζητήσεις και να την πληρώσεις.

Οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες επιτρέπουν μόνο σε 2 , το πολύ τρία, εμπορικά κανάλια να χώνονται (μαζί με τα δημόσια) στα σπίτια. Για ένα σωρό λόγους, κοινωνικούς, ψυχολογικούς, αρμονίας των συνειδήσεων, ενίσχυσης της μορφωτικής, πολιτιστικής προσωπικότητας των πολιτών.

Στη μαζική επικοινωνία, οι ειδήσεις καλύπτουν το 10  %  του τηλεοπτικού χρόνου. Η υπόλοιπη ενημέρωση είναι πολιτιστική.

Η τηλεόραση  συνεπώς αποτελεί αγωγόν μετασχολικής παιδείας. Πράγμα που υποχρεώνει τα εμπορικά κανάλια να συναγωνίζονται τα δημόσια σε ποιότητα. Να έχουν προγράμματα για το βιβλίο, για το θέατρο, για τον κινηματογράφο, για τις καλές τέχνες. Και, συνεπώς, υποχρεώνει την πολιτεία να περιφρουρεί το τηλεοπτικό πεδίο για να μην υποστεί αυτό που έγινε στην μπερλουσκονική Ιταλία, δηλαδή να γίνει βορά της  μαφίας.

Η Γαλλία, η Γερμανία, η Αγγλία δεν έχουν πάνω από 2 η 3 κανάλια εμπορικά που επιτρέπονται να λειτουργούν με συχνότητες εθνικής εμβέλειας. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και στην Ελλάδα .

Όσο για την ΕΡΤ, ο μόνος δρόμος ανόδου της ποιότητας  για κάθε τηλεόραση, ιδιαίτερα ευρωπαϊκή είναι οι συμπαραγωγές. Όλες οι ταινίες που έχω κάνει για τη γαλλική τηλεόραση η για την γάλλο-γερμανική ΑΡΤΕ είναι συμπαραγωγές.

Όλες οι ταινίες που έχω κάνει   για την ΕΡΤ, αρχίζοντας από τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες» είναι συμπαραγωγές.

Κλείνω με δυο ευχές. Να σταματήσει η παράτυπη αφαίμαξη πόρων από το ανταποδοτικό τέλος της ΕΡΤ για άλλους σκοπούς και να επιστρέψει επιτέλους  η εθνική ραδιοτηλεόραση στην εποπτεία του υπουργείου πολιτισμού.

Το αργυρό μετάλλιο της Βουλής στον Ροβήρο Μανθούλη

i-bouli-timise-ton-robiro-manthouli

Το αργυρό μετάλλιο της Βουλής απένειμε στον διακεκριμένο σκηνοθέτη κ. Ροβήρο Μανθούλη ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Νικόλαος Βούτσης, σε ειδική εκδήλωση που συντόνισε ο Αντιπρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων κ. Αλέξιος Σεβαστάκης, στις 18 Απριλίου 2016 στην αίθουσα Γερουσίας.

Ιδιαίτερα συγκινημένος, ο ίδιος ο καλλιτέχνης από το βήμα της Γερουσίας της Βουλής εξέφρασε τις ευχαριστίες του για την ξεχωριστή τιμή που του επιφυλάχθηκε, μνημόνευσε καθοδηγητές, δασκάλους, συναγωνιστές, συναδέλφους και στάθηκε σε δύο ζητήματα: Καταρχάς υποστήριξε ότι «η Τηλεόραση θα πρέπει να επιστρέψει το συντομότερο στην εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού». Δεύτερο, αναφέρθηκε στον έρωτα της τέχνης, που παγώνει όταν δεν έχει να φάει και να πιει. «Η Αφροδίτη», είπε χαρακτηριστικά, «χωρίς οικονομική ενίσχυση δεν μπορεί να υπάρξει, να ανθίσει, να επιβιώσει. Αν ο κρατικός προϋπολογισμός δεν προβλέπει αρκετά χρήματα για τον καλλιτέχνη, παγώνει και ο Πολιτισμός».

Αναφερόμενος στο περιεχόμενο του Πολιτισμού, ο κ. Μανθούλης επισήμανε: «Πολιτισμός στην αρχαία ελληνική σήμαινε πολιτική συμπεριφορά. Το ενδιαφέρον της πολιτείας για το θέατρο, για παράδειγμα, είναι πολιτική συμπεριφορά. Την εποχή που ο Περικλής ήταν χορηγός του Σοφοκλή, το θέατρο ήταν τα media της εποχής. Γι’ αυτό, άλλωστε, ο Περικλής εκλεγόταν κάθε χρόνο επί τριάντα χρόνια, όταν σχεδόν κανένας Αθηναίος πολιτικός δεν είχε εκλεγεί πάνω από έναν χρόνο. Ο Περικλής δεν προσπαθούσε να κάνει εντυπωσιακές ενέργειες, αλλά να φυτεύει ρίζες. Γνώριζε σίγουρα τον μύθο του Αισώπου για τον λαγό και τη χελώνα… Μπορεί η χελώνα να περπατούσε τέσσερα χρόνια για να εξαντλήσει την τετραετία της, αλλά όταν η χελώνα έφτασε στο τέρμα, θυμάμαι ακόμα τον λαγό να παίζει τένις με τον εαυτό του».

Στη συνέχεια ο σκηνοθέτης έθεσε το ερώτημα «Γιατί επαναλαμβάνουμε τα λάθη μας;» Και απάντησε: «Γιατί αγνοείτε το παρελθόν σας, θα μας πει ο Τζορτζ Σανταγιάνα. Το ελληνικό παρελθόν είναι γεμάτο από ηθικές αξίες, οι οποίες διδάσκουν, όχι μόνο ψυχραιμία, αλλά και εντιμότητα, όπως ο ιερός νόμος της φιλοξενίας που οδήγησε έναν Ηπειρώτη προπάππο μου να δώσει άσυλο στον Τουρκαλβανό δολοφόνο του γιου του, όταν χτύπησε την πόρτα του χωρίς να ξέρει σε ποιανού σπίτι έμπαινε. Είναι από αυτές τις ιστορίες της εποχής, όταν το έθνος μας ανασυντασσόταν, που τις έχει ανάγκη ένας λαός σαν στήριγμα της ταυτότητάς του. Πόσες έχουν μείνει από τις παρακαταθήκες αυτές του λαού μας, αναρωτιέμαι, όταν πρόσφατα είδα να πετάγεται στα σκουπίδια η ιερότητα της φιλοξενίας από ανιστόρητους που παίζουν τους σοβαρούς κυρίους. Ευτυχώς που τα μηνύματα που φτάνουν στο εξωτερικό για τη φιλόξενη και ανθρωπιστική συμπεριφορά των συμπατριωτών μας απέναντι στους δεινοπαθούντες σήμερα πρόσφυγες του Αιγαίου αφήνουν βάλσαμο στην καρδιά όλων όσων ανακαλύπτουν αυτή τη συμπεριφορά στα ευρωπαϊκά κανάλια και χαίρομαι που κλείνω με αυτή την αισιόδοξη διαπίστωση».

Ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Νικόλαος Βούτσης ανέφερε: «Αισθάνομαι μεγάλη τιμή που εκ μέρους του Κοινοβουλίου απονέμω τιμή στον Ροβήρο Μανθούλη, σε αυτή την εκδήλωση στη Γερουσία, που θα έπρεπε να ήταν κάτι αρκετά σύνηθες, ενδεχομένως και συχνό, για τους πνευματικούς ανθρώπους αυτού του τόπου, αλλά που δεν ‘‘έτυχε’’ ίσως να έχει ξαναγίνει μέχρι τώρα. Ο Ροβήρος αναφέρθηκε προηγουμένως σ’ έναν άνθρωπο, ως καθοδηγητή του, τον Μίμη Δεσποτίδη, που εμείς οι αρκετά νεώτεροι με δέος τον είχαμε γνωρίσει τα τελευταία χρόνια της δικτατορίας και στη μεταπολίτευση. Οι δυο τους μας έφεραν σε επαφή με την κουλτούρα, με τις παρεμβάσεις της Επιθεώρησης Τέχνης και άλλων σπαραγμάτων και πρωτοβουλιών σε κρίσιμες περιόδους, που άφησαν το αποτύπωμά τους.

Αυτή η σημερινή εκδήλωση αισθάνομαι ότι είναι ένα μέρος μέσα σε ένα όλον που έζησα και προσωπικά τις τελευταίες μέρες. Ήμασταν σε μια τιμητική εκδήλωση για τον Νίκο Πουλαντζά, στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, μαζί με τον Νίκο Κούνδουρο, τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά και άλλους. Τις ίδιες μέρες, τη μεν Παρασκευή αναρτήθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα η προκήρυξη, επιτέλους, διαγωνισμού για το νέο ψηφιακό τοπίο στο οποίο έχει εισέλθει εδώ και αρκετά χρόνια η ανθρωπότητα, με έναν κανονικό, επιτέλους, τρόπο για την αδειοδότηση των καναλιών. Στην Ουάσινγκτον ασχολούνταν με τη χώρα μας, ξανά και ξανά, και με την ταλαιπωρία την οποία υφίσταται ο λαός μας διαχρονικά και ιδιαίτερα αυτά τα χρόνια της κρίσης, δηλαδή με τα ζητήματα του χρέους και με όλες τις συζητήσεις που κατατείνουν στην υπέρβαση αυτής της κρίσης, αλλά που σε μεγάλο βαθμό γίνονται σε βάρος του λαού μας. Την ίδια ώρα, όλα τα διεθνή κανάλια και μέσα πλημμύριζαν από τις φωτογραφίες στη Λέσβο, από την κοινή παρουσία θρησκευτικών ηγετών με πολύ βαριά συμβολική σημασία, αξία και σχέση με τα ζητήματα που έθιξε στην ομιλία του ο Ροβήρος Μανθούλης. Ίσως όλα αυτά δεν είναι τυχαία, διότι αποτελούν εκφράσεις μιας Ελλάδας που συμμετέχει, που δημιουργεί, που αντιστέκεται, που θυμάται και είναι αποφασισμένη να χαράξει το μέλλον της έξω από επιτηρήσεις, από δεσμεύσεις, από καταστάσεις που διαχρονικά έφεραν πολύ βαρύ φορτίο στις πλάτες του λαού μας. Ο Ροβήρος Μανθούλης υπήρξε για πολλά χρόνια στην αιχμή, στην πρώτη σειρά των ανθρώπων που λειτουργούν εθνικά, διεθνικά, με παρουσία και οπτική παγκόσμια και πλανητική, χωρίς ποτέ να αποστεί από αυτό που συμβαίνει στη χώρα του, από αυτό που συμβαίνει σε κάθε ικμάδα του λαού μας».

Απευθύνοντας χαιρετισμό ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Αριστείδης Μπαλτάς ανέφερε ότι «είναι πάρα πολύ σημαντική η πρωτοβουλία αυτή του Προέδρου της Βουλής Νίκου Βούτση, γιατί ανοίγει τη Βουλή στην τέχνη, στον πολιτισμό, σε αυτά που συστήνουν την προσωπικότητά μας ως λαού, την προσωπικότητά μας ως ιστορία, στους ανθρώπους και στα έργα που μας έφεραν εδώ και μας έμαθαν όσα ξέρουμε». Χαρακτήρισε την εκδήλωση «ευτυχισμένη στιγμή, διότι αυτού του τύπου οι εκδηλώσεις ξεκινούν με τον Ροβήρο Μανθούλη, γιατί κατά κάποιο τρόπο το έργο και η προσωπικότητα του Μανθούλη συνθέτουν όλα τα στοιχεία του τι σημαίνει πολιτισμός, συνδεδεμένος με πολιτική, με ιστορία του τόπου, με συμμετοχή στις διάφορες φάσεις της ιστορίας του τόπου, πάντα από τη δύσκολη μεριά».

Για τον Ροβήρο Μανθούλη, το έργο και τη διεθνή καριέρα του μίλησε η κυρία Λετισιά Κουλίκ, ακόλουθος Οπτικοακουστικών Μέσων και Πολιτιστικής Παραγωγής της Γαλλικής Πρεσβείας στην Αθήνα, καθώς και οι κριτικοί κινηματογράφου κ.κ. Γιάννης Μπακογιαννόπουλος καιΚώστας Τερζής.

Στην εκδήλωση προβλήθηκαν οι ταινίες «Οι κλακέτες του Ροβήρου Μανθούλη» και «Ο αθέατος σκηνοθέτης».

Το παρών έδωσαν, μεταξύ πολλών άλλων, οι Υπουργοί κ.κ. Νίκος Ξυδάκης και Σταύρος Κοντονής, ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Αναστάσιος Κουράκης, βουλευτές, η πρώην Υπουργός κυρία Όλγα Κεφαλογιάννη, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας της Βουλής κ. Κώστας Αθανασίου.

– See more at: http://left.gr/news/i-voyli-timise-ton-skinotheti-roviro-manthoyli#sthash.J8gAaav5.dpuf

Ρ. Μανθούλης: Εκδηλώσεις στην Αθήνα 18-23 Απριλιου 2016

10

ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 6 μμ
ΒΟΥΛΗ, Τιμητική εκδήλωση στην Αίθουσα της Γερουσίας
Απονομή Μεταλλίου από τον Πρόεδρο της Βουλής

ΤΡΙΤΗ 19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 8 μμ
Φίλιον, Σκουφά 34
Εκδήλωση «Φιλοι-Φίλιον»
«Ροβήρος Μανθούλης-Εφ’όλης της ύλης»
Συζήτηση του σκηνοθέτη με τον Θέμη Ροδαμίτη και με το κοινό.

ΤΕΤΑΡΤΗ, 20 Απριλίου, 7 μμ
ΕΣΗΕΑ (Ένωση Συντακτών)
Εκδήλωση, με τη συμμετοχή του Ρ. Μανθούλη  στη μνήμη του Έλληνα δημοσιογράφου  Ηλία Δημητρακόπουλου, ανταποκριτή στην Ουάσιγκτον που αφιέρωσε τη ζωή του στον αντιχουντικό αγώνα και στην αποκάλυψη στην Αμερικανική Κοινή Γνώμη του ρόλου της Ελληνικής Χούντας στο σκάνδαλο του Γουέτεργκεϊτ.

ΠΕΜΠΤΗ, 21 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 8 μμ
Εκδόσεις Γαβριηλίδη, Αγίας Ειρήνης 17 (Μοναστηράκι)

Συζήτηση με τον Ρ. Μανθούλη και τους καλεσμένους του Άλκη Ζέη και Βασίλη Αλεξάκη για το Πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 και τη ζωή τους στην εξορία.

Προβολή της ταινίας του Ρ.Μ. «Η Δικτατορία των Ελλήνων Συνταγματαρχών» για το Γαλλογερμανικό κανάλι ΑΡΤΕ, με δύο σπάνιες μαρτυρίες: του Συνταγματάρχη Παττακού και του  Αμερικανού υπουργού Ασφαλείας των Η.Π.Α. Γουόλτερ Ρόστοβ που έδωσε το «πράσινο φως» για την εκτέλεση του Πραξικοπήματος.

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 22 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 8 μμ
Κινηματογράφος ΣΤΟΥΝΤΙΟ
Σπάρτης & Σταυροπούλου 33, Πλ. Αμερικής
Προβολή ταινιών και του Μαστερ Κλας του Ροβήρου Μανθουλη  για την Σκηνοθεσία και το Μοντάζ.
Εισήγηση του Θέμη Ροδαμίτη