Για την κρίση

(Μια δήλωση του Ροβήρου Μανθούλη στην Ελευθεροτυπία  19/10/2008)

Την κρίση την αντιμετωπίζω με ψυχραιμία. Εμείς οι παλιοί έχουμε ζήσει πολύ χειρότερα. Οι καινούριες γενιές την πληρώνουν κάθε φορά, ως παρθένες και άπειρες. Εμείς δεν είχαμε ούτε καταθέσεις ούτε πιστωτικές κάρτες. Ούτε προϊόντα της παρακμής, όπως σήμερα. Απαισιοδοξίας ναι. Στο δυτικό φυλλοκάρδι. Στο ανατολικό, υπέρμετρη αισιοδοξία. Και είχαμε στις αποθήκες μας ποίηση (Τ. Σ. Ελιοτ, Εζρα Πάουντ, Σεφέρη), μυθιστόρημα (Στάινμπεκ, Κόλντγουελ, Φόκνερ, Χάμσουν, Οργουελ), θέατρο (Μίλερ, Ουίλιαμς, Μπέκετ, Ιονέσκο). Οσο για το σινεμά, αυτό και αν άνθησε καλλιτεχνικά και οικονομικά, μετά το κραχ του 1929.

Υστερα από κάθε κρίση ακολουθεί μια έξαρση ηδονικής ζωής και κουλτούρας για να επουλωθούν οι πληγές. Θυμηθείτε τη δεκαετία του ’20 και το αμόκ του τσάρλεστον. Στη Γερμανία η οικονομική ύφεση οδήγησε στον φασισμό και τελικά σ’ έναν παγκόσμιο πόλεμο.

Οι οικονομικές κρίσεις όμως ξυπνάνε τον κατεστημένο καλλιτέχνη από το λήθαργό του. Θυμηθείτε το κίνημα του υπερρεαλισμού. Αλλά και της εσωστρέφειας.

Οταν σπούδαζα στην Αμερική, ο Τζον Κέιτζ έδωσε στον πιανίστα Ντέιβιντ Τιούντορ να «παίξει» το διάσημο από τότε έργο του «4’33»». Ο Τιούντορ άνοιξε το πιάνο, έμεινε ακίνητος και ύστερα από 4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα το έκλεισε! Αυτό ήταν το έργο. Μια σιωπή, κατά την οποία ακούγονταν οικείοι ήχοι. Αναπνοές, θρόισμα ρούχων… Ενα είδος δημιουργικής «απεργίας» στην τέχνη. Από οικονομία έχω μεσάνυχτα, αλλά ο καπιταλισμός εδώ μου κάθεται. Το μόνο ευτύχημα σήμερα είναι ότι ο ιός που του μπήκε θα εκραγεί σύντομα. Και όσο πιο ηχηρό είναι το big bang τόσο πιο δημιουργικά θα ξυπνήσει η κουλτούρα της αύριον. Τόσο η μαζική όσο και η περιθωριακή. Οσο για την αγορά των εικαστικών τεχνών, αυτή ήδη αποτελεί απάντηση στον πληθωρισμό.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s