Με τους φοιτητές των ΤΕΙ στον Πύργο

Manthoulisc

Στα πλαίσια των παράλληλων εκδηλώσεων του 15ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους ο Ροβήρος Μανθούλης έδωσε τη Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου 2012 ένα μάστερ κλας για τους φοιτητές των ΤΕΙ Πάτρας, παράρτημα Πύργου με θέμα «Πόσο μέσα είναι τα media;».

Ακολουθεί το δελτίο τύπου των ΤΕΙ

Σε μια αίθουσα κατάμεστη από φοιτητές του Τμήματος Πληροφορικής και ΜΜΕ των ΤΕΙ Πύργου, πραγματοποιήθηκε σήμερα το masterclass του Ροβήρου Μανθούλη, στο πλαίσιο του 15ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους. 

Επίκεντρο της συζήτησης ήταν ο τρόπος λειτουργίας των MME και ο βαθμός επίδρασης της λογοκρισίας στην παραγωγή  (κυρίως) ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, με βάση τις εμπειρίες του σπουδαίου Έλληνα κινηματογραφιστή από τα χρόνια που δούλευε για την γαλλική και ελληνική τηλεόραση.

«Ένα από τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσετε κι εσείς στο μέλλον είναι πως, όταν θα δουλεύετε για έναν εργοδότη, είτε πρόκειται για το κράτος είτε για έναν ιδιώτη, ο οποίος πάντα εξυπηρετεί κάποια συμφέροντα, η δουλειά σας θα περνάει από μια μορφή λογοκρισίας. Και φυσικά, η λογοκρισία οδηγεί στην αυτολογοκρισία. Θέλω να σας πω όμως, κάτι ενδιαφέρον από τα χρόνια που ζούσα στη Γαλλία. Έκανα πολλά ντοκιμαντέρ για την γαλλική τηλεόραση και ποτέ μα ποτέ δεν μου έκαναν λογοκρισία. Ήμουν κι εγώ βέβαια πολύ προσεκτικός. Αλλά πόσο προσεκτικός να είναι κανείς όταν κάνει μια ταινία για την δεκαετία του ’30. Η δεκαετία του ’30 ήταν ό,τι χειρότερο είχε συμβεί στη Γαλλία, εκτός από το Λαϊκό Μέτωπο που κράτησε όμως πολύ λίγο, αλλά τουλάχιστον δημιούργησε τα πρώτα φιλεργατικά μέτρα στην Γαλλία. Κατά τα άλλα, οι Γάλλοι εθελοτυφλούσαν απέναντι σε ό,τι συνέβαινε τότε στην Ευρώπη με την άνοδο του φασισμού στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία. Ζούσαν την ζωή τους, τραγουδούσαν και όλα αυτά τα καυτά ζητήματα δεν περνούσαν στα ΜΜΕ. Και μάλιστα, στις διαδηλώσεις που γίνονταν κατά του πολέμου σε διάφορα μέρη του κόσμου, όπου το σύνθημα ήταν «όχι πόλεμο, ειρήνη», οι Γάλλοι που ήταν τόσο ανενημέρωτοι έλεγαν συνέχεια «Pourquoi?», «Γιατί;». Γι’ αυτό μάλιστα, εμείς οι Έλληνες του Παρισιού τους λέγαμε οι «pourquoiάδες». Και γι’ αυτό πιστεύω ότι με αυτή την πολιτική η Γαλλία ηττήθηκε στο τέλος, γιατί δεν ήταν προετοιμασμένη. Εγώ λοιπόν, στην ταινία μου δεν γινόταν να μην τα δείξω όλα αυτά τα ντοκουμέντα από την Γαλλία του ’30, όπως ότι οι Γάλλοι το έσκαγαν στο εξωτερικό για να μην πολεμήσουν. Ήταν ας πούμε, ένας τραγουδιστής ο οποίος έλεγε ένα τραγούδι με τίτλο «Σηκώνομαι και φεύγω», και τελικά έφυγε κι αυτός για την Αμερική για να μην επιστρατευθεί. Όταν αυτός λοιπόν, είδε την ταινία δεν του άρεσε που είδε ότι είχα βάλει αυτό το τραγούδι, ζητούσε να μπει σε άλλες σκηνές, το μετακινήσαμε, αλλά τελικά δεν λειτουργούσε και το βγάλαμε έξω. Ήταν λοιπόν, κι αυτό μια μορφή λογοκρισίας.   Όταν προβάλαμε αυτή την ταινία στους δυο διευθυντές του τηλεοπτικού καναλιού, οι οποίοι ήταν πολύ νέοι και δεν τα είχαν ζήσει όλα αυτά, μετά το τέλος της προβολής, έμειναν για πέντε λεπτά άφωνοι. Κάποια στιγμή, ένας από τους δυο ακούγεται να λέει, «αυτοί ήμασταν και δεν το είχαμε καταλάβει;». Όμως, επειδή τα γεγονότα που εξιστορούσα στην ταινία ήταν πολύ μακριά πια χρονικά, δεν έκαναν καμία παρέμβαση. Αν έθιγα σύγχρονα ζητήματα που ενοχλούσαν, τότε σίγουρα θα έκαναν παρεμβάσεις. Όπως μου συνέβη σ’ ένα άλλο περιστατικό. Όταν ήμουν στη Γαλλία έκανα μια ταινία με ντοκουμέντα από τις διαδηλώσεις των νέων στις ΗΠΑ εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ. Βρήκα λοιπόν, ένα εκπληκτικό ντοκουμέντο με μια εξέγερση αριστεροών Νοτιοβιετναμέζων στην Σαϊγκόν. Και κάποια στιγμή φέρνουν έναν αντάρτη μπροστά σ’ έναν αστυνομικό, ο οποίος βγάζει το πιστόλι, τον πυροβολεί εν ψυχρώ μπροστά στην κάμερα, βάζει το πιστόλι στη θήκη του και συνεχίζει. Εγώ φυσικά το χρησιμοποίησα. Γι’ αυτή την σκηνή όμως, ήταν η μόνη στιγμή που ένας Γάλλος παραγωγός της τηλεόρασης με παρακάλεσε να την «κόψω» γιατί έκρινε πως ήταν πολύ σκληρή και δεν θα την άντεχε το κοινό. Το σκέφτηκα και τελικά αυτό που έκανα ήταν το εξής: κράτησα την σκηνή μέχρι την στιγμή που ο αστυνομικός ετοιμάζεται να τραβήξει την σκανδάλη, έκοψα εκεί και συνέχισα με άλλη σκηνή όπου όμως έβαλα από πάνω τον ήχο του πυροβολισμού».

Το masterclass έκλεισε με ένα θερμό χειροκρότημα από τους φοιτητές.

ΣΤΗΝ ΑΥΓΗ

Για την ίδια εκδήλωση η εφημερίδα ΑΥΓΗ δημοσίευσε στις 4 – 12 το παρακάτω άρθρο

Ο Ροβήρος Μανθούλης για τη λογοκρισία

Για τη λογοκρισία στη λειτουργία των MME και στην παραγωγή των ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο μίλησε χτες ο σκηνοθέτης Ροβήρος Μανθούλης, σε masterclass που έδωσε στα ΤΕΙ Πύργου, στο πλαίσιο του 15ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους. Απευθυνόμενος στους νέους κινηματογραφιστές, ο Μανθούλης επισήμανε πως «ένα από τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσετε στο μέλλον είναι πως, όταν θα δουλεύετε για έναν εργοδότη, είτε πρόκειται για το κράτος είτε για έναν ιδιώτη -ο οποίος πάντα εξυπηρετεί κάποια συμφέροντα-, η δουλειά σας θα περνάει από μια μορφή λογοκρισίας. Και φυσικά, η λογοκρισία οδηγεί στην αυτολογοκρισία».

Ο σκηνοθέτης του σπουδαίου ντοκιμαντέρ «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» που γυρίστηκε στη Γαλλία, αναφέρθηκε στις παραχωρήσεις που χρειάστηκε να κάνει όταν εργάστηκε ως ντοκιμαντερίστας για λογαριασμό της γαλλικής τηλεόρασης, στα χρόνια της απριλιανής δικτατορίας. «Πόσο προσεκτικός μπορεί να είναι κανείς όταν κάνει μια ταινία για τη δεκαετία του 1930, ό,τι χειρότερο είχε συμβεί στη Γαλλία, εκτός από το Λαϊκό Μέτωπο;». Για αυτή τη συγκεκριμένη παραγωγή, ο Ροβήρος Μανθούλης είπε ότι δεν μπορούσε να μην παρουσιάσει γεγονότα όπως ήταν η φυγή των Γάλλων στο εξωτερικό για να μην πολεμήσουν, ή το ότι οι Γάλλοι εθελοτυφλούσαν σε σχέση με το τι συνέβαινε εκείνη την περίοδο στην Ευρώπη, με την άνοδο του φασισμού στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία.

Σε μια άλλη περίπτωση, όταν ο Μανθούλης γύριζε μια ταινία με ντοκουμέντα από τις διαδηλώσεις των νέων στις ΗΠΑ εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ, ανακάλυψε ένα φιλμ επικαίρων με μια εξέγερση αριστερών Νοτιοβιετναμέζων στη Σαϊγκόν. «Κάποια στιγμή φέρνουν έναν νέο μπροστά σ’ έναν αστυνομικό, ο οποίος βγάζει το πιστόλι, τον πυροβολεί εν ψυχρώ μπροστά στην κάμερα, βάζει το πιστόλι στη θήκη του και συνεχίζει. Εγώ φυσικά το χρησιμοποίησα». Όμως, στη συνέχεια ο Γάλλος παραγωγός της τηλεόρασης ζήτησε από τον Μανθούλη να αφαιρέσει αυτή τη σκηνή, κρίνοντας ότι ήταν πολύ σκληρή για το κοινό. «Το σκέφτηκα και τελικά αυτό που έκανα ήταν το εξής: Κράτησα την σκηνή μέχρι τη στιγμή που ο αστυνομικός ετοιμάζεται να τραβήξει τη σκανδάλη, έκοψα εκεί και συνέχισα με άλλη σκηνή, όπου όμως έβαλα από πάνω τον ήχο του πυροβολισμού».

Με θητεία στις γραμμές του ΕΑΜ των Νέων και συνέχεια της ΕΠΟΝ, ο Ροβήρος Μανθούλης στα νεανικά του χρόνια ασχολήθηκε με την ποίηση και το 1949 εξέδωσε την ποιητική συλλογή «Σκαλοπάτια». Από το 1949 έως το 1953 σπούδασε Κινηματογράφο και Θέατρο στο Πανεπιστήμιο Syracuse της Νέας Υόρκης. Όταν επέστρεψε από την Αμερική, το 1953, ανέλαβε να οργανώσει το τμήμα ντοκιμαντέρ στο υπουργείο Τύπου και Πληροφοριών, αλλά σ’ έναν χρόνο απολύθηκε. Το 1960 ίδρυσε την «Ομάδα των 5» για την παραγωγή ντοκιμαντέρ με τους Ηρακλή Παπαδάκη, Φώτη Μεσθεναίο, Γιάννη Μπακογιαννόπουλο και Ρούσσο Κούνδουρο. Με αφορμή τα Ιουλιανά, ο Μανθούλης γυρίζει στα 1966 το «Πρόσωπο με Πρόσωπο», που κερδίζει το βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Την περίοδο της δικτατορίας ο Ροβήρος Μανθούλης αυτοεξορίζεται στη Γαλλία και εκεί συνεργάζεται με τη γαλλική τηλεόραση για ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα που διερευνά τις πολιτικές και κοινωνικές ρίζες του θεάματος, της μουσικής και του τραγουδιού.

Μετά την πτώση της χούντας, ο Μανθούλης αναλαμβάνει για ένα διάστημα την καλλιτεχνική διεύθυνση της ΕΡΤ, εγκαινιάζοντας πολλές ποιοτικές εκπομπές. Θα επιστρέψει το 1982, βοηθώντας στη μετατροπή της στρατιωτικής ΥΕΝΕΔ σε ΕΡΤ-2.

Ο Γιάννης Ζουμπουλάκης έγραψε στο ΒΗΜΑ

Ροβήρος Μανθούλης: «Η λογοκρισία οδηγεί στην αυτολογοκρισία»

Masterclass του γνωστού σκηνοθέτη με θέμα «Τι μέσα είναι τα MEDIA» στο πλαίσιο του φεστιβάλ Ολυμπίας
O τρόπος λειτουργίας των MME και ο βαθμός επίδρασης της λογοκρισίας στην παραγωγή (κυρίως) των ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, βρέθηκαν στο επίκεντρο του κινηματογραφικού masterclass που παραχώρησε την Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου στα ΤΕΙ Πύργου ο σκηνοθέτης Ροβήρος Μανθούλης, στο πλαίσιο του 15ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους.

«Ένα από τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσετε κι εσείς στο μέλλον είναι πως, όταν θα δουλεύετε για έναν εργοδότη, είτε πρόκειται για το κράτος είτε για έναν ιδιώτη, ο οποίος πάντα εξυπηρετεί κάποια συμφέροντα, η δουλειά σας θα περνάει από μια μορφή λογοκρισίας» επεσήμανε στο νεανικό κυρίως κοινό της κατάμεστης αίθουσας ο σκηνοθέτης του «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» και του «Πρόσωπο με πρόσωπο». «Και φυσικά, η λογοκρισία οδηγεί στην αυτολογοκρισία».
Αν και ο κ. Μανθούλης δεν υπήρξε ποτέ αμιγώς θύμα λογοκρισίας, κάποιες παραχωρήσεις χρειάστηκε να τις κάνει όταν εργάστηκε ως ντοκιμαντερίστας για λογαριασμό της γαλλικής τηλεόρασης.
«Πόσο προσεκτικός μπορεί να είναι κανείς όταν κάνει μια ταινία για την δεκαετία του 1930, ό,τι χειρότερο είχε συμβεί στη Γαλλία, εκτός από το Λαϊκό Μέτωπο;» Στην εν λόγω ταινία του ο Ρ. Μανθούλης είπε ότι δεν μπορούσε να μην παρουσιάσει γεγονότα όπως την φυγή των Γάλλων στο εξωτερικό για να μην πολεμήσουν, ή το ότι οι Γάλλοι εθελοτυφλούσαν απέναντι σε ό,τι συνέβαινε τότε στην Ευρώπη με την άνοδο του φασισμού στη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία.
«Ηταν ένας τραγουδιστής ο οποίος έλεγε ένα τραγούδι με τίτλο «Σηκώνομαι και φεύγω», και τελικά έφυγε κι αυτός για την Αμερική για να μην επιστρατευθεί. Όταν αυτός λοιπόν, είδε την ταινία μου του άρεσε που είδε ότι είχα βάλει αυτό το τραγούδι και το βγάλαμε έξω. Ήταν λοιπόν, κι αυτό μια μορφή λογοκρισίας».
Σε μια άλλη περίπτωση όταν ο Ρ. Μανθούλης γύριζε μια ταινία με ντοκουμέντα από τις διαδηλώσεις των νέων στις ΗΠΑ εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ, ανακάλυψε ένα φοβερό ντοκουμέντο με μια εξέγερση αριστερών Νοτιοβιετναμέζων στην Σαϊγκόν. «Κάποια στιγμή φέρνουν έναν αντάρτη μπροστά σ’ έναν αστυνομικό, ο οποίος βγάζει το πιστόλι, τον πυροβολεί εν ψυχρώ μπροστά στην κάμερα, βάζει το πιστόλι στη θήκη του και συνεχίζει. Εγώ φυσικά το χρησιμοποίησα».
Να όμως που για αυτήν την σκηνή ένας Γάλλος παραγωγός της τηλεόρασης ζήτησε από τον Μανθούλη να την αφαιρέσει κρίνοντας ότι ήταν πολύ σκληρή και δεν θα την άντεχε το κοινό. «Το σκέφτηκα και τελικά αυτό που έκανα ήταν το εξής: κράτησα την σκηνή μέχρι την στιγμή που ο αστυνομικός ετοιμάζεται να τραβήξει την σκανδάλη, έκοψα εκεί και συνέχισα με άλλη σκηνή όπου όμως έβαλα από πάνω τον ήχο του πυροβολισμού».
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s